Jak sprawić, by pracownicy przestrzegali przepisów bhp

Jak sprawić, by pracownicy przestrzegali przepisów bhp 

Przestrzeganie norm bhp zwiększa bezpieczeństwo pracowników. Jak jednak sprawić, by zdali sobie z tego sprawę i traktowali ten problem poważnie?

Pracodawca ma do dyspozycji dwa systemy, które mu w tym pomogą:

• motywujący
• nakazowy

Ten pierwszy jest trudniejszy do realizacji, ale w dłuższej perspektywie - bardziej efektywny. Polega na nagradzaniu za działania eliminujące zagrożenia i poprawiające warunki. Jego stosowanie doprowadzi do samokontroli w zakresie przestrzegania norm bhp.
System nakazowy polega na wprowadzeniu systemu kar i ich konsekwentnym egzekwowaniu. W początkowym okresie jest on bardzo skuteczny. Po jakimś czasie jednak pracownicy - zamiast skupić się na przestrzeganiu norm - będą robić wszystko, aby kary uniknąć. Opracowują różne scenariusze wytłumaczenia swojego postępowania, tłumacząc je najczęściej czynnikami niezależnymi od nich (np. nie było odpowiednich materiałów czy narzędzi, było za mało czasu, robiłem to dla dobra firmy itp.). W końcu system nakazowy doprowadzi do tego, że pracownicy zaczną kalkulować, czy korzyść z wykonania zadania z ominięciem wymogów bhp nie będzie większa od ewentualnej kary. Tym bardziej, że wysokość kary, jaką może nałożyć pracodawca, jest określona przepisami i możliwa do obliczenia.
Co warto więc zrobić, by miejsce pracy było bezpieczne dla podwładnych?
Najlepiej wprowadzić oba systemy jednocześnie. Wtedy z jednej strony wszyscy będą wiedzieli, że za łamanie przepisów bhp są nakładane kary, a z drugiej - pracujący bezpiecznie i działający na rzecz poprawy stanu bhp są nagradzani. Warto się na to zdecydować, bo ludzie są różni i reagują na różne bodźce.
Poniżej przedstawiamy algorytm dotyczący kształtowania świadomości w zakresie bezpieczeństwa pracy. Ułatwi on opracowania własnych systemów takiego kształtowania, odpowiednich do warunków panujących w firmie.

Algorytm kształtowania świadomości w zakresie bezpieczeństwa prac znajdziesz TUTAJ >>

Ach ci pracownicy

Służba bhp pełni w firmie funkcje kontrolne oraz doradcze w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W ramach swoich uprawnień jej pracownicy mają między innymi możliwość występowania do pracodawcy o zastosowanie kar porządkowych w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbanie obowiązków w zakresie bhp.

Ach ci pracownicy...

Wśród podstawowych obowiązków pracownika w zakresie bhp znajdują się wykonywanie pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp, a także dbałość o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi oraz sprzętu.

Kary porządkowe
Pracodawca może stosować kary porządkowe wobec pracowników za nieprzestrzeganie przez nich przepisów bhp. Mogą to być kary upomnienia, nagany i pieniężna
Niezwłoczne wstrzymanie pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego
Jeżeli wystąpi bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracownika bądź innych osób (np. praca w obrębie uszkodzonego zbiornika z substancjami niebezpiecznymi), służba bhp ma prawo niezwłocznego wstrzymania pracy danej maszyny albo innego urządzenia technicznego. Jej pracownicy mogą też wnioskować do pracodawcy o niezwłoczne wstrzymanie pracy w zakładzie pracy, jego części lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę do wykonywania pracy.
Środki perswazyjne
Jeżeli chodzi o środki perswazyjne, to jak najbardziej są one wskazane w relacjach z pracownikami.

Ilu nas trzeba

Liczebność służby bhp w praktyce uzależniona jest od liczby zatrudnianych pracowników, struktury organizacyjnej i przestrzennej organizacji, której służba taka jest częścią.

Zasadnicze znaczenie przy ustalaniu liczebności i kwalifikacji obsady personalnej służby bhp powinien mieć dla pracodawcy stopień faktycznych, jak również potencjalnych zagrożeń zawodowych w firmie (wypadki przy pracy i choroby zawodowe) oraz uciążliwości wynikających z rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, stosowanych technologii i posiadanego wyposażenia technicznego.

Ilu nas trzeba?

Prawodawca nie ogranicza w górę swobody pracodawcy zatrudniającego 100 i więcej pracowników przy ustalaniu liczebności służby bhp. Nie zabrania też ani nie ogranicza pracodawców zatrudniających do 100 pracowników w dobrowolnym tworzeniu służby bhp mimo braku formalnego obowiązku.

Elementem świadczącym o elastyczności przepisów dotyczących tworzenia służby bhp, umożliwiającym dopasowanie jej struktury do faktycznych potrzeb firmy, jest możliwość nakazania powołania służby bhp bądź powiększenia jej składu przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi w firmie.
I tak, służbę bhp musi powołać pracodawca zatrudniający 100 i więcej pracowników. Obowiązku takiego nie ma zatem pracodawca w zakładzie pracy liczącym do 100 pracowników, z tym że...

„Bhp od kuchni”

Poślizgnięcia, upadki, oparzenia termiczne, rany cięte, praca w gorącym środowisku, zagrożenia pożarowe to tylko niektóre zagrożenia na jakie narażeni są pracownicy gastronomii. Co zrobić , aby im zapobiec?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zagrożeniom zawodowym skutkującym wypadkami przy pracy jest właściwe zarządzanie bezpieczeństwem pracy.
Podstawowym elementem zarządzania bezpieczeństwem warunkującym skuteczność tego działania jest rzetelna, adekwatna do warunków technicznych i technologicznych w firmie ocena ryzyka zawodowego.
Ocena ryzyka zawodowego wynikająca z rozpoznania zagrożeń na stanowiskach pracy i przegląd stanu bhp nie przyniosą pracodawcy spodziewanych efektów oraz korzyści, jeżeli nie staną się podstawą planu systematycznych działań w celu obniżenia poziomu ryzyka zawodowego i poprawy warunków pracy zatrudnionych osób.

Jakie elementy musi zawierać ocena ryzyka zawodowego restauracji?

W zakładach gastronomicznych eksploatowane są niebezpieczne maszyny, urządzenia i narzędzia ręczne (np. maszyny do mielenia mięsa i rozdrabniania warzyw, kotły warzelne, noże oraz tasaki).

Pracownicy wykonują wiele czynności, takich jak:

• przenoszenie i podnoszenie surowców, półproduktów oraz gotowych potraw,
• krojenie,
• cięcie,
• rąbanie surowców i półproduktów,
• podgrzewanie i gotowanie potraw,

w trakcie których szczególnie łatwo o wypadek.
Właściwa ocena ryzyka zawodowego powinna przede wszystkim obejmować:

• precyzyjną,
• dokładną,
• wiarygodną identyfikację zagrożeń wypadkowych i chorobowych,
• oszacowanie poziomu ryzyka,
• ustalenie jego dopuszczalności.

Taka ocena musi być również udokumentowana. Pracownicy muszą zostać poinformowani o zagrożeniach i związanym z nimi poziomie ryzyka zawodowego, które wiąże się z wykonywaną przez nich pracą.

Stop dla wypadków w szkole

Analiza wypadków uczniowskich przeprowadzana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że najczęściej wypadki uczniowskie mają miejsce w czasie przerw, na korytarzach i boisku szkolnym. Hałas i wzmożony ruch powodują trudności komunikacyjne, także ograniczenie w porozumiewaniu się głosem.

Przyczyny wypadków uczniowskich to najczęściej:
- niezwracanie uwagi na bezpieczeństwo innych,
- bieganie zamiast chodzenia,
- żywiołowe zachowania,
- nieprzestrzeganie zasady prawostronnego ruchu,
- zamyślenie,
- pośpiech,
- brak skutecznego nadzoru nad uczniami,
- śliskie nawierzchnie,
- nierówne podłogi,
- brak zabezpieczenia poręczy,
- niestabilnie zamocowany sprzęt sportowy,
- niezabezpieczone przewody i niskie stropy nad przejściami.
Tyle w skrócie o przyczynach wypadków w szkole. Czy wiadomo jednak jak się zachować, gdy wypadek już się wydarzył?

Jak postępować w razie wypadku w szkole?

O każdym wypadku ucznia dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik szkoły musi zawiadomić natychmiast:

• rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego,
• organ prowadzący szkołę lub placówkę,
• pracownika służby bhp,
• społecznego inspektora pracy,
• radę rodziców.

Ponadto o wypadku śmiertelnym, ciężkim i zbiorowym dyrektor zawiadamia niezwłocznie także prokuratora i kuratora oświaty. Natomiast o wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia - również państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Brak takich powiadomień pociąga za sobą odpowiedzialność karną!
Do czasu rozpoczęcia pracy przez zespół powypadkowy dyrektor musi zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający dopuszczenie do niego osób niepowołanych. Jeżeli czynności związanych z zabezpieczeniem miejsca wypadku nie może wykonać dyrektor, wykonuje je upoważniony przez dyrektora pracownik szkoły lub placówki oświatowej.
Członków zespołu powołuje dyrektor. Zespół przeprowadza postępowanie powypadkowe i sporządza dokumentację powypadkową.
Z treścią protokołu powypadkowego ucznia i innymi materiałami postępowania powypadkowego trzeba zaznajomić:

• pełnoletniego poszkodowanego,
• rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego małoletniego.

W przypadku śmierci poszkodowanego pełnoletniego lub kiedy nie pozwala mu na to stan zdrowia, z materiałami postępowania powypadkowego zaznajamia się jego rodziców (prawnych opiekunów).
Protokół powypadkowy ucznia doręcza się osobom uprawnionym do zaznajomienia z materiałami postępowania powypadkowego. Jeden egzemplarz protokołu pozostaje w szkole lub placówce. Organowi prowadzącemu i kuratorowi oświaty protokół powypadkowy doręcza się na ich wniosek. Protokół powypadkowy ucznia podpisują członkowie zespołu i dyrektor.

Kasjer na wagę złota

Okres przedświątecznych zakupów z roku na rok zaczyna się coraz wcześniej. Już w listopadzie zaraz po Wszystkich Świętych rusza maszyna świątecznego szału, który trwa prawie 3 miesiące. Sezon przedświąteczny to również czas wzmożonych poszukiwań kasjerów i sprzedawców . Pracowników tych poszukują markety, sklepy sieciowe, centra handlowe, bazarki, jarmarki świąteczne, a wszystko po to by zapewnić sprawną obsługę i większe zyski. Na czym polega praca kasjera? Czym się charakteryzuje jego środowisko pracy? Na pytania odpowiadamy w poniższym tekście.

Czym charakteryzuje się środowisko pracy kasjera?

Praca kasjera polega na obsłudze kasy fiskalnej wyposażonej w monitor ekranowy, taśmy podającej towary, czytnika kodów towarów, sprawdzaniu poprawności wczytanej nazwy towaru i liczby opakowań, pobieraniu zapłaty w gotówce lub z karty płatniczej, wydawaniu reszty, pomocy przy pakowaniu zakupionych towarów, a także udzielaniu niezbędnych wyjaśnień i informacji klientom.

Stanowisko pracy kasjera ma ograniczoną przestrzeń i zlokalizowane jest w głównej hali sprzedaży. Pracę charakteryzuje stały kontakt z klientami i banknotami. Podczas procesu pracy występuje konieczność przechodzenia między regałami sklepu. Środowisko pracy charakteryzuje się zmienną temperaturą (np. przy braku klimatyzacji), przeciągami (np. gdy kasy zlokalizowane są na wprost drzwi wejściowych) i tylko sztucznym oświetleniem.
Wymagane kwalifikacje zawodowe określa kierownictwo firmy, a wymagania zdrowotne - ogólne przepisy bhp i dotyczące zatrudniania młodocianych, kobiet w ciąży (na stanowiskach pracy kasjera w hipermarketach w przeważającej liczbie zatrudniane są kobiety) oraz osób mających kontakt z żywnością.

Uciążliwa praca biurowa

W ogólnej liczbie wypadków i chorób zawodowych pracownicy administracyjno-biurowi mają niewielki udział. Nie można jednak lekceważyć zagrożeń związanych z wykonywaną przez nich pracą. Zagrożenia te wynikają ze znacznego zmechanizowania prac biurowych, chociażby przez wprowadzenie sprzętu komputerowego z monitorami ekranowymi jako podstawowego narzędzia pracy w biurze, powszechnego stosowania kserokopiarek, niszczarek do dokumentów itp.

Wprowadzenie takich urządzeń oraz zagrożenia wynikające z monotonii pracy biurowej oraz oddziaływania stresu powodują konieczność spojrzenia na pracę biurową z innej perspektywy.

Jakie zagrożenia występują w pracy biurowej?

Podstawowe czynniki niebezpieczne i szkodliwe oraz związane z nimi zagrożenia i uciążliwości występujące w biurach to:

• prąd elektryczny - porażenie prądem zasilającym urządzenia biurowe (np. komputery, kopiarki), urządzenia oświetleniowe i grzewczo-wentylacyjne (np. lampy stołowe, wentylatory, dmuchawy), przedłużacze, przewody, gniazda i wtyczki, tablice bezpiecznikowe,
• ruchome elementy urządzeń biurowych (np. wentylatorów, kserokopiarek, niszczarek),
• powierzchnie, na których możliwy jest upadek pracownika (np. uszkodzone podłogi i wykładziny, progi, zawilgocone posadzki z terakoty, układanie i zdejmowanie materiałów z regałów i półek bez dostępu z poziomu podłogi),
• środki chemiczne (np. drażniące, uczulające środki czystości, dezynfekcyjne, bakteriobójcze),
• przemieszczanie ciężkich przedmiotów (np. komputerów, kopiarek, mebli biurowych),
• powierzchnia i kubatura pomieszczeń oraz miejsc pracy (np. pomieszczenia zbyt ciasne, za niskie),
• temperatura, wilgotność i ruch powietrza w pomieszczeniach pracy (np. brak wentylacji naturalnej, ogrzewania zapewniającego właściwą temperaturę),
• oświetlenie w pomieszczeniach pracy (np. brak oświetlenia dziennego, niewłaściwe natężenie oświetlenia sztucznego),
• hałas w miejscu pracy (np. hałas pochodzący ze źródeł zewnętrznych i wewnętrznych, urządzeń biurowych, instalacji oraz urządzeń wentylacyjnych),
• obciążenia fizyczne spowodowane na przykład niestosowaniem zasad ergonomii w organizacji i wyposażeniu stanowisk pracy (np. nieregulowane, niedostosowane do wzrostu pracownika siedzisko i stół na stanowisku pracy),
• obciążenia nerwowo-psychiczne (nadmierne obciążenie umysłu, obciążenia emocjonalne).