Ilu nas trzeba

Liczebność służby bhp w praktyce uzależniona jest od liczby zatrudnianych pracowników, struktury organizacyjnej i przestrzennej organizacji, której służba taka jest częścią.

Zasadnicze znaczenie przy ustalaniu liczebności i kwalifikacji obsady personalnej służby bhp powinien mieć dla pracodawcy stopień faktycznych, jak również potencjalnych zagrożeń zawodowych w firmie (wypadki przy pracy i choroby zawodowe) oraz uciążliwości wynikających z rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej, stosowanych technologii i posiadanego wyposażenia technicznego.

Ilu nas trzeba?

Prawodawca nie ogranicza w górę swobody pracodawcy zatrudniającego 100 i więcej pracowników przy ustalaniu liczebności służby bhp. Nie zabrania też ani nie ogranicza pracodawców zatrudniających do 100 pracowników w dobrowolnym tworzeniu służby bhp mimo braku formalnego obowiązku.

Elementem świadczącym o elastyczności przepisów dotyczących tworzenia służby bhp, umożliwiającym dopasowanie jej struktury do faktycznych potrzeb firmy, jest możliwość nakazania powołania służby bhp bądź powiększenia jej składu przez inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi w firmie.
I tak, służbę bhp musi powołać pracodawca zatrudniający 100 i więcej pracowników. Obowiązku takiego nie ma zatem pracodawca w zakładzie pracy liczącym do 100 pracowników, z tym że...

„Bhp od kuchni”

Poślizgnięcia, upadki, oparzenia termiczne, rany cięte, praca w gorącym środowisku, zagrożenia pożarowe to tylko niektóre zagrożenia na jakie narażeni są pracownicy gastronomii. Co zrobić , aby im zapobiec?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zagrożeniom zawodowym skutkującym wypadkami przy pracy jest właściwe zarządzanie bezpieczeństwem pracy.
Podstawowym elementem zarządzania bezpieczeństwem warunkującym skuteczność tego działania jest rzetelna, adekwatna do warunków technicznych i technologicznych w firmie ocena ryzyka zawodowego.
Ocena ryzyka zawodowego wynikająca z rozpoznania zagrożeń na stanowiskach pracy i przegląd stanu bhp nie przyniosą pracodawcy spodziewanych efektów oraz korzyści, jeżeli nie staną się podstawą planu systematycznych działań w celu obniżenia poziomu ryzyka zawodowego i poprawy warunków pracy zatrudnionych osób.

Jakie elementy musi zawierać ocena ryzyka zawodowego restauracji?

W zakładach gastronomicznych eksploatowane są niebezpieczne maszyny, urządzenia i narzędzia ręczne (np. maszyny do mielenia mięsa i rozdrabniania warzyw, kotły warzelne, noże oraz tasaki).

Pracownicy wykonują wiele czynności, takich jak:

• przenoszenie i podnoszenie surowców, półproduktów oraz gotowych potraw,
• krojenie,
• cięcie,
• rąbanie surowców i półproduktów,
• podgrzewanie i gotowanie potraw,

w trakcie których szczególnie łatwo o wypadek.
Właściwa ocena ryzyka zawodowego powinna przede wszystkim obejmować:

• precyzyjną,
• dokładną,
• wiarygodną identyfikację zagrożeń wypadkowych i chorobowych,
• oszacowanie poziomu ryzyka,
• ustalenie jego dopuszczalności.

Taka ocena musi być również udokumentowana. Pracownicy muszą zostać poinformowani o zagrożeniach i związanym z nimi poziomie ryzyka zawodowego, które wiąże się z wykonywaną przez nich pracą.

Stop dla wypadków w szkole

Analiza wypadków uczniowskich przeprowadzana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że najczęściej wypadki uczniowskie mają miejsce w czasie przerw, na korytarzach i boisku szkolnym. Hałas i wzmożony ruch powodują trudności komunikacyjne, także ograniczenie w porozumiewaniu się głosem.

Przyczyny wypadków uczniowskich to najczęściej:
- niezwracanie uwagi na bezpieczeństwo innych,
- bieganie zamiast chodzenia,
- żywiołowe zachowania,
- nieprzestrzeganie zasady prawostronnego ruchu,
- zamyślenie,
- pośpiech,
- brak skutecznego nadzoru nad uczniami,
- śliskie nawierzchnie,
- nierówne podłogi,
- brak zabezpieczenia poręczy,
- niestabilnie zamocowany sprzęt sportowy,
- niezabezpieczone przewody i niskie stropy nad przejściami.
Tyle w skrócie o przyczynach wypadków w szkole. Czy wiadomo jednak jak się zachować, gdy wypadek już się wydarzył?

Jak postępować w razie wypadku w szkole?

O każdym wypadku ucznia dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik szkoły musi zawiadomić natychmiast:

• rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego,
• organ prowadzący szkołę lub placówkę,
• pracownika służby bhp,
• społecznego inspektora pracy,
• radę rodziców.

Ponadto o wypadku śmiertelnym, ciężkim i zbiorowym dyrektor zawiadamia niezwłocznie także prokuratora i kuratora oświaty. Natomiast o wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia - również państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Brak takich powiadomień pociąga za sobą odpowiedzialność karną!
Do czasu rozpoczęcia pracy przez zespół powypadkowy dyrektor musi zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający dopuszczenie do niego osób niepowołanych. Jeżeli czynności związanych z zabezpieczeniem miejsca wypadku nie może wykonać dyrektor, wykonuje je upoważniony przez dyrektora pracownik szkoły lub placówki oświatowej.
Członków zespołu powołuje dyrektor. Zespół przeprowadza postępowanie powypadkowe i sporządza dokumentację powypadkową.
Z treścią protokołu powypadkowego ucznia i innymi materiałami postępowania powypadkowego trzeba zaznajomić:

• pełnoletniego poszkodowanego,
• rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego małoletniego.

W przypadku śmierci poszkodowanego pełnoletniego lub kiedy nie pozwala mu na to stan zdrowia, z materiałami postępowania powypadkowego zaznajamia się jego rodziców (prawnych opiekunów).
Protokół powypadkowy ucznia doręcza się osobom uprawnionym do zaznajomienia z materiałami postępowania powypadkowego. Jeden egzemplarz protokołu pozostaje w szkole lub placówce. Organowi prowadzącemu i kuratorowi oświaty protokół powypadkowy doręcza się na ich wniosek. Protokół powypadkowy ucznia podpisują członkowie zespołu i dyrektor.

Kasjer na wagę złota

Okres przedświątecznych zakupów z roku na rok zaczyna się coraz wcześniej. Już w listopadzie zaraz po Wszystkich Świętych rusza maszyna świątecznego szału, który trwa prawie 3 miesiące. Sezon przedświąteczny to również czas wzmożonych poszukiwań kasjerów i sprzedawców . Pracowników tych poszukują markety, sklepy sieciowe, centra handlowe, bazarki, jarmarki świąteczne, a wszystko po to by zapewnić sprawną obsługę i większe zyski. Na czym polega praca kasjera? Czym się charakteryzuje jego środowisko pracy? Na pytania odpowiadamy w poniższym tekście.

Czym charakteryzuje się środowisko pracy kasjera?

Praca kasjera polega na obsłudze kasy fiskalnej wyposażonej w monitor ekranowy, taśmy podającej towary, czytnika kodów towarów, sprawdzaniu poprawności wczytanej nazwy towaru i liczby opakowań, pobieraniu zapłaty w gotówce lub z karty płatniczej, wydawaniu reszty, pomocy przy pakowaniu zakupionych towarów, a także udzielaniu niezbędnych wyjaśnień i informacji klientom.

Stanowisko pracy kasjera ma ograniczoną przestrzeń i zlokalizowane jest w głównej hali sprzedaży. Pracę charakteryzuje stały kontakt z klientami i banknotami. Podczas procesu pracy występuje konieczność przechodzenia między regałami sklepu. Środowisko pracy charakteryzuje się zmienną temperaturą (np. przy braku klimatyzacji), przeciągami (np. gdy kasy zlokalizowane są na wprost drzwi wejściowych) i tylko sztucznym oświetleniem.
Wymagane kwalifikacje zawodowe określa kierownictwo firmy, a wymagania zdrowotne - ogólne przepisy bhp i dotyczące zatrudniania młodocianych, kobiet w ciąży (na stanowiskach pracy kasjera w hipermarketach w przeważającej liczbie zatrudniane są kobiety) oraz osób mających kontakt z żywnością.

Uciążliwa praca biurowa

W ogólnej liczbie wypadków i chorób zawodowych pracownicy administracyjno-biurowi mają niewielki udział. Nie można jednak lekceważyć zagrożeń związanych z wykonywaną przez nich pracą. Zagrożenia te wynikają ze znacznego zmechanizowania prac biurowych, chociażby przez wprowadzenie sprzętu komputerowego z monitorami ekranowymi jako podstawowego narzędzia pracy w biurze, powszechnego stosowania kserokopiarek, niszczarek do dokumentów itp.

Wprowadzenie takich urządzeń oraz zagrożenia wynikające z monotonii pracy biurowej oraz oddziaływania stresu powodują konieczność spojrzenia na pracę biurową z innej perspektywy.

Jakie zagrożenia występują w pracy biurowej?

Podstawowe czynniki niebezpieczne i szkodliwe oraz związane z nimi zagrożenia i uciążliwości występujące w biurach to:

• prąd elektryczny - porażenie prądem zasilającym urządzenia biurowe (np. komputery, kopiarki), urządzenia oświetleniowe i grzewczo-wentylacyjne (np. lampy stołowe, wentylatory, dmuchawy), przedłużacze, przewody, gniazda i wtyczki, tablice bezpiecznikowe,
• ruchome elementy urządzeń biurowych (np. wentylatorów, kserokopiarek, niszczarek),
• powierzchnie, na których możliwy jest upadek pracownika (np. uszkodzone podłogi i wykładziny, progi, zawilgocone posadzki z terakoty, układanie i zdejmowanie materiałów z regałów i półek bez dostępu z poziomu podłogi),
• środki chemiczne (np. drażniące, uczulające środki czystości, dezynfekcyjne, bakteriobójcze),
• przemieszczanie ciężkich przedmiotów (np. komputerów, kopiarek, mebli biurowych),
• powierzchnia i kubatura pomieszczeń oraz miejsc pracy (np. pomieszczenia zbyt ciasne, za niskie),
• temperatura, wilgotność i ruch powietrza w pomieszczeniach pracy (np. brak wentylacji naturalnej, ogrzewania zapewniającego właściwą temperaturę),
• oświetlenie w pomieszczeniach pracy (np. brak oświetlenia dziennego, niewłaściwe natężenie oświetlenia sztucznego),
• hałas w miejscu pracy (np. hałas pochodzący ze źródeł zewnętrznych i wewnętrznych, urządzeń biurowych, instalacji oraz urządzeń wentylacyjnych),
• obciążenia fizyczne spowodowane na przykład niestosowaniem zasad ergonomii w organizacji i wyposażeniu stanowisk pracy (np. nieregulowane, niedostosowane do wzrostu pracownika siedzisko i stół na stanowisku pracy),
• obciążenia nerwowo-psychiczne (nadmierne obciążenie umysłu, obciążenia emocjonalne).

Pracownik odchodzi, postępowanie powypadkowe trwa dalej

W toku postępowania członek zespołu powypadkowego odchodzi z pracy

W pewnej firmie zatrudniającej ponad 400 pracowników nie ma związków zawodowych ani społecznego inspektora pracy. Jest wybrany przedstawiciel pracowników, jednak odchodzi z pracy. W międzyczasie dochodzi do wypadku przy pracy. Postępowanie powypadkowe z udziałem tego przedstawiciela trwa i na pewno nie skończy się przed jego odejściem z pracy. Pojawia się więc pytanie, co pracodawca powinien zrobić w takiej sytuacji?

Jeśli w toku postępowania powypadkowego członek zespołu powypadkowego - przedstawiciel pracowników odchodzi z zakładu pracy pracodawca powinien niezwłocznie zorganizować wybory nowego przedstawiciela, który zasiądzie w zespole powypadkowym w miejsce dotychczasowego przedstawiciela pracowników.
Okoliczności i przyczyny wypadków przy pracy ustala zespół powypadkowy, który powołuje pracodawca. W skład tego zespołu wchodzi pracownik służby bhp oraz społeczny inspektor pracy. W zakładzie pracy, w którym nie ma obowiązku tworzenia służby bhp, zespół powypadkowy tworzy - zamiast pracownika służby bhp - pracodawca lub pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu pracodawca powierzył wykonywanie zadań służby bhp albo specjalista spoza zakładu pracy. Natomiast w zakładzie pracy, w którym nie ma społecznej inspekcji pracy, w zespole powypadkowym zamiast społecznego inspektora pracy, jako członka zespołu, powołuje się przedstawiciela pracowników posiadającego aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie bhp.
Przepisy nie przewidują trybu postępowania w przypadku, gdy w toku prac zespołu powypadkowego nastąpią zmiany w jego składzie osobowym. Dlatego też, w opinii eksperta PortaluBHP.pl - Tomasza Zwolaka, zmiana np. przedstawiciela pracowników nie wpływa na pracę tego zespołu. Oczywiście nowy członek zespołu powinien zapoznać się ze wszystkimi materiałami zgromadzonymi w toku wcześniejszych prac zespołu.

Bez przesady

Zawsze warto przeanalizować możliwości ograniczenia zagrożeń stwarzających nawet małe ryzyko zawodowe. Często bardzo niewielkim kosztem można poprawić bezpieczeństwo pracy przez na przykład zmiany organizacyjne lub dodatkowe szkolenie pracowników. Jednak należy uważać, aby - jak to się kolokwialnie mówi - "nie wylać dziecka z kąpielą".

Bez przesady

Planując wprowadzenie zmian w celu zlikwidowania lub ograniczenia zagrożenia, najpierw odpowiedzmy sobie na pytanie, czy zmiany takie nie spowodują powstania innych zagrożeń.

Na przykład zastąpienie szkodliwej substancji chemicznej mniej szkodliwą może spowodować, że zastąpimy substancję niepalną łatwo palną...
Stopień podejmowanych działań uzależniony będzie od:

• rodzaju prowadzonej działalności,
• wielkości zakładu pracy,
• stosowanych technologii.

Jednak, gdy w firmie ryzyko zawodowe porównywalne jest z ryzykiem w życiu codziennym, to działania profilaktyczne powinny być nakierowane bardziej na wyeliminowanie uciążliwości związanych z pracą niż ochronę zdrowia i życia pracowników.