czwartek, 15 listopada 2012

Wyznaczenie pracowników do zwalczania pożarów i ewakuacji

Pracodawca ma obowiązek wyznaczyć pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2091 § 1 pkt 2 lit. b Kodeksu pracy, dalej: kp). Powinno to być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników oraz innych osób przebywających na terenie zakładu pracy, a także rodzaju i poziomu występujących zagrożeń (art. 2091 § 2 kp).
Pamiętaj, że pracodawca musi konsultować z pracownikami lub ich przedstawicielami czynności dotyczące wyznaczania pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 23711a § 1 pkt 3 kp).

Wyznaczenie pracowników do zwalczania pożarów i ewakuacji

Liczba pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń (art. 2091 § 3 Kodeksu pracy, dalej: kp).
Jeżeli pracodawca zatrudnia wyłącznie pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych, działania w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników może wykonywać samodzielnie. Musi jednak przy tym uwzględnić wymagania dotyczące liczby, szkolenia oraz wyposażania pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2091 § 4 kp).
Ponadto pracodawca musi przekazywać pracownikom informacje o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2071 § 1 pkt 3 lit. b kp).
Informacja ta musi zawierać:
  • imię i nazwisko,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej
(art. 2071 § 2 pkt 1-3 kp).

Najczęściej występujące zagrożenia na stanowisku pracy stolarza

Stolarz w czasie swojej pracy wykonuje wiele różnorodnych czynności: dobiera odpowiednie rodzaje drewna, materiały drewnopochodne, wykonuje elementy drewniane, drewnopochodne. Stosuje kleje, farby, lakiery. Stolarz wycina i łączy elementy np. mebli, okleja meble fornirem lub płytami laminowanymi. Szlifuje i lakieruje powierzchnie drewniane, montuje wytworzone elementy. Praca stolarza to m. in. wykonywanie czynności związanych z transportem, magazynowaniem, obsługą różnego rodzaju maszyn i urządzeń wykorzystywanych w stolarni.
Pracownik wykonujący zawód stolarza narażony jest na wiele czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych występujących przy wykonywaniu tego zawodu. Dlatego właśnie tak istotne jest właściwe przeszkolenie stanowiskowe pracownika zatrudnionego na tym stanowisku. Szczególnie ważne jest uświadomienie mu zagrożeń, jakie mogą wystąpić w jego pracy.

Najczęściej występujące zagrożenia na stanowisku pracy stolarza

Aby stosować ochronę przed zagrożeniami najpierw należy zidentyfikować najczęściej występujące zagrożenia na stanowisku pracy stolarza.O zagrożeniach należy poinformować szkolonych pracowników w tracie pierwszej fazy szkolenia, są to podstawowe informacje dla szkolonego pracownia a także dla szkolącego.
Zagrożenia czynnikami niebezpiecznymi
Zagrożenia czynnikami niebezpiecznymi to przede wszystkim:
  • uderzenie, pochwycenie, wciągnięcie przez obracające się elementy obrabiarek do drewna (koła napędowe, sprzęgła, wrzeciona, przekładnie, narzędzia skrawające - brak osłon obracających się części obrabiarek do drewna, niestosowanie popychaczy, luźne rękawy, luźne elementy odzieży itp., narażenie na ciężkie uszkodzenia ciała - zmiażdżenia, obcięcia palców lub rąk, przecięcia),
  • upadek na płaszczyźnie, przewrócenie się, potknięcie się (brak ładu na ciągach i drogach komunikacyjnych, niewłaściwy sposób składowania materiałów, zastawione drogi komunikacyjne składowanymi materiałami, wyrobami, nieład na stanowisku pracy, brak wolnej przestrzeni na stanowisku pracy, nieuprzątnięte odpady, ubytki w podłodze, progi na ciągach komunikacyjnych),
  • przygniecenie, uwięzienie, uderzenie (np. przez środki transportu wewnątrzzakładowego np. wózki, przez transportowane materiały np. płyty, bele drewna ),
  • upadek przedmiotu, materiałów, narzędzi (np. płyt, belek drewna w czasie składowania, zdejmowania surowców z regałów, półek, niewłaściwy sposób składowania płyt - składowanie płyt pod niewłaściwym kątem),
  • upadek z wysokości, upadek na niższy poziom (np. w czasie wchodzenia po drabinie, w czasie prac magazynowych),
  • uderzenie przez obrabiane materiały (odrzut obrabianych materiałów głównie z powodu niejednorodności obrabianego materiału - zakleszczenia, zaciśnięcia obrabianego materiału , odpryski, odłamki ciętych płyt),
  • porażenie prądem elektrycznym (w przypadku uszkodzenia izolacji przewodów zasilających urządzenia elektryczne, obrabiarki przenośne, przebicia, niewłaściwy stan techniczny urządzeń),
  • zagrożenia pożarem (niewłaściwy stan techniczny instalacji elektrycznej, brak ładu i porządku, zapylenie, zlegania kurzu, gromadzenie się ładunków elektryczności statycznej, brak lub niewłaściwy stan wentylacji, niewłaściwy stan techniczny obrabiarek - nagrzanie się elementów obrabiarki do temperatury zapłonu drewna, wyrzucenie przez obrabiarkę tlących się cząstek drewna, palenie papierosów w pomieszczeniach stolarni),
  • zagrożenie wybuchem (pyły powstające przy obróbce drewna suchego i materiałów drewnopochodnych tworzą z powietrzem mieszaniny wybuchowe - wybuch pyłu drzewnego np. z powodu niewłaściwego stanu technicznego przewodów elektrycznych, niewłaściwa wentylacja, zapylenie, gromadzenie się ładunków elektryczności statycznej),
  • uderzenie człowieka o nieruchome przedmioty (regały, obrabiarki, urządzenia, zastawione ciągi komunikacyjne, nieład, niewłaściwe miejsca składowania surowców, wyrobów),
  • skaleczenia, urazy ostrymi narzędziami (piły, dłuta, wiertła itp.),
  • kontakt z szorstkim powierzchniami (krawędzie płyt, odpady materiałów, sęki, drzazgi, pilniki używane do obróbki materiałów),
  • zaprószenia oczu (zaprószenia pyłem drzewnym, trocinami),
  • poparzenia (np. dotknięcie gorących elementów suszarni do drewna).

Analiza stanu bhp przydatna nie tylko pracodawcy

Komu potrzebna jest analiza stanu bhp

Analiza stanu bhp potrzebna jest przede wszystkim pracodawcy, ale również pracownikom służby bhp.
Osobą, która jest odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa w firmie, jest oczywiście pracodawca, a dalej wszystkie osoby kierujące pracownikami w części wynikającej z ich zakresu odpowiedzialności. Ale należy pamiętać, że pracodawca zatrudnia pracowników służby bhp, którzy mimo, że bezpośrednio nie odpowiadają za stan bhp, to są "doradcami pracodawcy, osób nadzoru i robotników", a więc to oni w dużej mierze kształtują bezpieczeństwo pracy w zakładzie. Należy mieć na uwadze, że w praktyce właśnie służba bhp, poprzez swoje codzienne działania, ma największy wpływ na kształtowanie bezpiecznych warunków pracy.
Mając szczegółową analizę stanu bhp pracodawca zdaje sobie sprawę ze wszystkich konsekwencji wynikających z niedociągnięć w zakresie bhp występujących w jego firmie. Wie również, jakie ma podejmować działania mające na celu doprowadzenie do zgodności z obowiązującymi przepisami, a co za tym idzie do ograniczania zagrożeń. W tych działaniach pracownikami pomocnymi pracodawcy są właśnie pracownicy służby bhp.
Każda niezgodność z przepisami i zasadami bhp jest potencjalnym źródłem zagrożenia, a każde zagrożenie jest potencjalnym źródłem wypadku przy pracy czy choroby zawodowej.
Jeżeli działania pracodawcy oraz pracowników, w tym służby bhp, będą ukierunkowane na:
  • ograniczanie zagrożeń czyli organizowanie i wykonywanie prac zgodnie z przepisami,
  • wprowadzenie mechanizmów poprawy warunków pracy,
to dopiero wtedy będzie gwarancja, że w firmie jest i będzie bezpiecznie. Firma będzie również w sytuacji znacznego komfortu podczas kontroli organów zewnętrznych.
Należy mieć na uwadze, że czekanie na decyzje zewnętrznych organów kontrolnych czy podejmowanie działań po wypadkach jest najdroższym sposobem poprawy warunków pracy.
Dlatego też coraz więcej firm wdraża System Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy (SZBP), który poprzez funkcjonujące w zakładzie procedury wymusza systemowe podejście do zagadnień bhp. Uzyskanie certyfikatu SZBP jest potwierdzeniem, że praca jest zorganizowana w sposób zgodny z obowiązującym prawem.

środa, 14 listopada 2012

Najczęściej występujące zagrożenia na stanowisku operatora – kierowcy wózka podnośnikowego

Aby zastosować właściwą ochronę przed zagrożeniami, najpierw należy zidentyfikować najczęściej występujące na stanowisku pracy operatora - kierowcy wózka podnośnikowego zagrożenia. O zagrożeniach należy poinformować szkolonych pracowników w tracie pierwszej fazy szkolenia, są to podstawowe informacje dla szkolonego pracownia, a także dla szkolącego. Zagrożenia te występują zarówno przy wykonywaniu prac, jak i przy pracach związanych z obsługą wózka, jego przygotowaniem do pracy, konserwacją.

Najczęściej występujące zagrożenia na stanowisku operatora - kierowcy wózka podnośnikowego

Operator-kierowca wózka jezdniowego wykonujący czynności związane z kierowaniem pojazdem i załadunkiem bądź wyładunkiem materiałów musi dbać o bezpieczeństwo nie tylko swoje, ale także innych osób znajdujących się w rejonie jego pracy. Bardzo ważne jest zachowanie przy nich wymogów bezpiecznej pracy. Osoba pracująca na takim stanowisku powinna posiadać niezbędną wiedzę w zakresie bezpiecznych metod wykonywania pracy. Dlatego istotne jest właściwe przeszkolenie stanowiskowe pracownika zatrudnionego na takim stanowisku. Szczególnie ważne jest uświadomienie mu zagrożeń, jakie mogą wystąpić w jego pracy.
Do zagrożeń czynnikami niebezpiecznymi należą:
  • uderzenie, pochwycenie przez pracujące elementy wózka podnośnikowego, obracające się, niezabezpieczone części wózka (np. w czasie obsługi codziennej, przy pracach związanych z konserwacją wózka),
  • przygniecenie, uwięzienie operatora przez przewrócony wózek (np. z powodu nadmiernego obciążenia, nieodpowiedniego rozmieszczenia ładunku, błędów w prowadzeniu i obsługiwaniu, przekroczenia dopuszczalnych kątów nachylenia drogi przewidzianych dla wózka, nieodpowiednie ustawienie środka ciężkości, podnoszenie ładunku na zbyt dużą wysokość, nieostrożne prowadzenie wózka, zwłaszcza po śliskiej, nierównej nawierzchni, utrata stateczności wózka, przewrócenie się wózka w czasie wjeżdżania (zjeżdżania) z ramp, pomostów, wykonywanie ostrych zakrętów na pochyłościach jezdni),
  • upadek z wysokości, upadek na niższy poziom (np. w czasie wsiadania do kabiny wózka, nieostrożne wchodzenie lub schodzenie z siedziska operatora - możliwość urazów w wyniku potknięcia i upadku),
  • wypadnięcie z wózka np. w czasie kolizji, przewrócenia się wózka, nie używanie przez kierowcę pasów bezpieczeństwa,
  • potknięcie się, upadek na płaszczyźnie, poślizgnięcie się (np. w czasie prac związanych z konserwacją wózka, nierówny teren - dojście do wózka, zastawione ciągi i drogi komunikacyjne, mokra śliska nierówna nawierzchnia),
  • spadnięcia wózka z wyższego poziomu na niższy (wjeżdżanie wózkiem na pomosty, stropy, podłogi o nieznanej nośności, o nośności niższej od masy wózka z ładunkiem i kierowcą),
  • uderzenie wózkiem w stacjonarne przeszkody np. budynek, ściana lub poruszające się obiekty (np. gdy pole widzenia operatora jest ograniczone przez ładunek, stoczenie się niezabezpieczonego wózka, niedostosowanie szerokości i wysokości bram do gabarytów wózka, przekroczenie dopuszczalnych prędkości poruszania się wózka),
  • porażenie prądem elektrycznym w przypadku uszkodzenia izolacji przewodów elektrycznych, niewłaściwy stan instalacji elektrycznej, porażenie prądem elektrycznym z baterii akumulatorów, porażenie prądem elektrycznym na stanowiskach ładowania akumulatorów,
  • uderzenie lub przygniecenie składowanymi materiałami w miejscu wykonywania czynności transportowych, w czasie przewożenia materiałów, spadnięcia nieodpowiednio umieszczonego ładunku, przewożenia ładunków, których wymiary nie są dostosowane do wymiarów platformy ładunkowej wózka,
  • poparzenie, uszkodzenie ciała związane, np. z uszkodzeniem instalacji układu hydraulicznego wózka, wylaniem się elektrolitu z akumulatora wózka, oparzeniem kwasem siarkowym podczas ładowania akumulatorów, dotknięciem gorących części wózka spalinowego (wydechu, elementów silnika),
  • urazy, zatrucia niebezpiecznymi substancjami chemicznymi uwalniającymi się w wyniku upadku, zniszczenia (zmiażdżenia) transportowanych zbiorników, możliwość urazów spowodowanych stłuczonym szkłem,
  • pożar, wybuch (np. w przypadku uszkodzenia instalacji gazowej wózka, nieszczelności instalacji wózka spalinowego zasilanego gazem, powstanie mieszaniny wybuchowej gazu z powietrzem, wybuch (rozerwanie) nagrzanej butli z gazem, nieprawidłowości przy ładowaniu akumulatorów - wybuch wodoru wydzielającego się podczas ładowania akumulatorów - brak, nieprawidłowa wentylacja, wjeżdżanie niedostosowanym wózkiem do pomieszczeń zagrożonych wybuchem, w których znajdują się palne gazy, pary, pyły),
  • skaleczenie o ostre krawędzie (np. w czasie obsługi codziennej, ostre wystające krawędzie transportowanych ładunków),
  • uderzenia o przedmioty, elementy wózka (np. w czasie wsiadania na siedzisko),
  • kolizja - wypadek drogowy w czasie przemieszczania się wózka,
  • zatrucie spalinami (uruchamianie wózka w zamkniętych pomieszczeniach, brak wentylacji),
  • odmrożenia strumieniem uwolnionego gazu propan-butan,
  • urazy spowodowane rozerwaniem pompowanego koła (brak klatek bezpieczeństwa).

Nowy formularz sprawozdania z przewozu towarów niebezpiecznych

12 września 2012 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 14 sierpnia 2012 r. w sprawie formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz sposobu jego wypełniania (Dz.U. poz. 966). Zostało ono wydane na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. nr 227, poz. 1367 z późn. zm.).

Nowy formularz sprawozdania z przewozu towarów niebezpiecznych

Nowe rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 14 sierpnia 2012 r. w sprawie formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz sposobu jego wypełniania (Dz.U. poz. 966) było poprzedzone:
  • starym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 października 2005 r. w sprawie wzoru formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych oraz sposobu jego wypełniania (Dz.U. nr 207, poz. 1733), które przestało obowiązywać już 2 lipca 2012 r. na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 1 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. nr 227, poz. 1367 z późn. zm.),
  • starym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 1 maja 2004 r. w sprawie wzoru formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz sposobu jego wypełniania (Dz.U. nr 118, poz. 1239), które przestało obowiązywać już 2 lipca 2012 r. na podstawie art. 133 ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych.
W załączniku Wzór formularza rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych do nowego rozporządzenia określono nowy formularz rocznego sprawozdania z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych i sposób jego wypełniania (§ 1 nowego rozporządzenia).

„Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz”

Czy każdą dolegliwość wywołaną warunkami pracy można uznać za chorobę zawodową? Jakie kryteria musi spełnić schorzenie, aby zostało zakwalifikowane jako choroba zawodowa? Jak odróżnić chorobę zawodową od wypadku przy pracy? Na pytania odpowiadamy w poniższym tekście.
Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym.
Istotnym, choć nie jedynym elementem pozwalającym odróżnić chorobę zawodową od wypadku przy pracy, jest długotrwałość oddziaływania na organizm pracownika szkodliwych dla zdrowia czynników środowiska pracy, skutkująca uszczerbkiem na zdrowiu w zakresie chorób objętych wykazem chorób zawodowych.

Choroba zawodowa czy zwykłe schorzenie?

O tym, jakie schorzenia wywołane pracą w warunkach zagrażających zdrowiu pracowników uznaje się za choroby zawodowe, decyduje ustawodawca, określając ich wykaz.
Wykaz chorób zawodowych zawiera załącznik Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869).
Ścisłe związanie organów rozstrzygających spory dotyczące świadczeń przysługujących poszkodowanym, ustanowione wykazem chorób zawodowych, oznacza, że organy takie nie mają prawa wypowiadać się co do związku z warunkami pracy tych stwierdzonych chorób, które nie zostały objęte wspomnianym wykazem.
W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.
Jeżeli choroba stwierdzona orzeczeniem lekarskim nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, nie można orzec o chorobie zawodowej wnioskodawcy.
Pracodawca ma obowiązek niezwłocznie zgłosić:
  • właściwemu państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
  • właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy,
każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej.
Ich właściwość ustala się wg:
  • miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana przez pracownika,
  • krajowej siedziby pracodawcy, gdy dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego jest gromadzona w tej siedzibie.
Obowiązek niezwłocznego zgłoszenia każdego przypadku podejrzenia choroby zawodowej dotyczy także lekarza orzekającego w zakresie chorób zawodowych.
Dopełnienie obowiązku niezwłocznego zgłoszenia właściwym organom PIS i PIP każdego przypadku podejrzenia choroby zawodowej nie prowadzi do konkluzji, że zakład pracy realizujący ten obowiązek staje się wnioskodawcą (oraz stroną) w sprawie o ustalenie istnienia choroby zawodowej. Taki sam obowiązek dotyczy bowiem także lekarza orzekającego w zakresie chorób zawodowych - nie ma zatem powodów, aby utożsamiać wykonanie go z żądaniem wszczęcia sprawy administracyjnej.
Zgłoszenia przypadku podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą wskazywać na taką chorobę - pracownik aktualnie zatrudniony musi zgłosić takie podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną.
Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonuje się niezwłocznie na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób - Dz.U. nr 132, poz. 1121 (§ 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).
Natomiast w przypadku choroby zawodowej o ostrym przebiegu lub podejrzenia, że choroba taka była przyczyną śmierci pracownika, zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej należy dodatkowo dokonać w formie telefonicznej.

wtorek, 13 listopada 2012

Ewakuacja w firmie

Ewakuacja w firmie

Kto jest odpowiedzialny za ewakuację pracowników w firmie? Jak stworzyć odpowiednie warunki ewakuacji na wypadek zagrożenia? W jaki sposób praktycznie sprawdzić organizację i warunki ewakuacji?
Przepisy dotyczące ochrony ppoż. nie określają jednoznacznie, kto jest odpowiedzialny za ewakuację w firmie.
Jednak odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony ppoż., w tym zapewnienie możliwości ewakuacji, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości bądź części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie.

W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
Zapewnienie możliwości ewakuacji
Jednym z obowiązków właściciela budynku, obiektu lub terenu, jest zapewnienie osobom tam przebywającym bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji w razie wystąpienia zagrożenia.
Stworzenie odpowiednich warunków ewakuacji
Stworzenie odpowiednich warunków ewakuacji polega w szczególności na:
1. zapewnieniu wyjść w odpowiedniej liczbie i szerokości;
2. zachowaniu dopuszczalnych długości dróg ewakuacyjnych;
3. zapewnieniu odpowiedniej, bezpiecznej pożarowo obudowy i wydzieleń dróg ewakuacyjnych;
4. zabezpieczeniu dróg ewakuacyjnych przed zadymieniem;
5. zamykaniu drzwi ewakuacyjnych w sposób umożliwiający ich natychmiastowe użycie;
6. zakazie składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczania przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości;
7. zakazie ustawiania na klatkach schodowych przedmiotów utrudniających ewakuację;
8. zapewnieniu otwierania się od wewnątrz okiennic i krat;
9. zapewnieniu oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego w obiektach, gdzie jest to wymagane przepisami;
10. umożliwieniu dostępu do:
  • podręcznego sprzętu gaśniczego i urządzeń przeciwpożarowych,
  • urządzeń uruchamiających instalacje gaśnicze i sterujących takimi instalacjami,
  • wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elektrycznego oraz kurków głównych instalacji gazowej,
  • wyjść ewakuacyjnych lub okien dla ekip ratowniczych;
11. umieszczaniu w widocznych miejscach instrukcji postępowania na wypadek pożaru z wykazem telefonów alarmowych;
12. oznakowaniu znakami zgodnymi z Polskimi Normami dotyczącymi znaków bezpieczeństwa.
Praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji
Właściciel lub zarządca obiektu zawierającego strefę pożarową przeznaczoną dla ponad 50 osób będących jej stałymi użytkownikami (oprócz kategorii zagrożenia ludzi ZL IV) powinien co najmniej raz na 2 lata przeprowadzać praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji.