Gdzie w firmie stosować odzież ostrzegawczą

Odzież ostrzegawcza jest jednym z rodzajów środków ochrony indywidualnej. Konieczność zapewnienia pracownikom takich środków (w tym odzieży ostrzegawczej) wynika z Kodeksu pracy.

Odzież ostrzegawcza służy do wizualnego sygnalizowania obecności jej użytkownika w miejscu i sytuacjach mogących stwarzać potencjalne zagrożenia jego życia oraz zdrowia. Sygnalizowanie takie musi być skuteczne o każdej porze dnia i nocy, w ciemności - przy oświetleniu na przykład światłami pojazdu, latarek lub reflektorów, a także przy oświetleniu światłami ulicznymi, na przykład na drogach miejskich.

Gdzie w firmie stosować odzież ostrzegawczą?

Odzież ostrzegawczą należy stosować wszędzie tam, gdzie istnieją zagrożenia zderzenia pracownika z przemieszczającymi się maszynami lub transportowanymi przedmiotami (np. na drodze w pobliżu przejeżdżających pojazdów, w ciemnej hali, w pobliżu poruszających się maszyn).

Tego typu zagrożenia występują między innymi na kolei. Przejeżdżające pociągi, manewrujące lokomotywy i składy wagonów stanowią poważne zagrożenie pracujących na torach i w ich pobliżu osób. Podobne zagrożenia dotyczą pracowników służb miejskich naprawiających drogi, wodociągi czy pracowników energetyki naprawiających linie wysokiego napięcia w pobliżu dróg.
Wskazane jest także stosowanie odzieży ostrzegawczej przez pracowników pracujących podczas załadunku pojazdów, w pobliżu wózków widłowych oraz przez obsługujących suwnice itp.
Warto także, aby odzież ostrzegawczą stosowali pracownicy wykonujący prace związane z transportem wewnątrzzakładowym, na przykład:

• przy załadunku pojazdów,
• w pobliżu wózków widłowych,
• przy obsłudze suwnic.

W elementy odblaskowe wyposażona jest również odzież służb porządkowych (np. Policji, Państwowej Straży Pożarnej, służb medycznych - szczególnie Pogotowia Ratunkowego).
Zagrożenie zderzenia dotyczy także pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowców (rowerzystów i motocyklistów). W przypadku awarii samochodu i konieczności dokonania naprawy na drodze (np. wymiany koła) stają się oni szczególnie narażeni na potrącenie przez mijające ich pojazdy. Podobne zagrożenia występują również podczas rozładunku lub załadunku pojazdów. Dlatego zawsze warto jest wyposażyć kierowców samochodów służbowych, a szczególnie dostawczych, w kamizelki ostrzegawcze.
Ubrania z elementami odblaskowymi nie gwarantują całkowitego bezpieczeństwa, jednak dzięki zapewnieniu odpowiedniej widzialności znacznie zmniejszają ryzyko wystąpienia wypadku.

Toksyczna praca

Zatrucia zawodowe są wynikiem występowania w czasie wykonywania pracy substancji chemicznych. Są to na ogół zatrucia przewlekłe, powstające na skutek wchłaniania niewielkich dawek substancji chemicznych.

W warunkach narażenia zawodowego wchłanianie substancji chemicznych może odbywać się przez drogi oddechowe, skórę, układ pokarmowy.

Zatrucia zawodowe

Na wchłanianie substancji toksycznych przez drogi oddechowe mają wpływ:

• rozpuszczalność substancji toksycznej w wodzie,
• stężenie substancji toksycznej w powietrzu,
• wartość współczynnika podziału powietrze - woda,
• wentylacja płuc,
• szybkość przemiany i wydalania substancji z organizmu,
• stan skupienia substancji toksycznej.

Wchłanianie substancji toksycznych przez skórę może prowadzić do zatruć zawodowych. Wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę w porównaniu z innymi drogami przebiega wolno i zależy od:

• stanu skóry,
• wieku,
• temperatury,
• wilgotności.

Wchłanianie substancji toksycznych przez układ pokarmowy może się odbywać przez:

• jamę ustną,
• przełyk,
• żołądek,
• jelita.

Śluzówka jamy ustnej jest przepuszczalna dla substancji rozpuszczalnych w wodzie, jednak ze względu na krótki okres kontaktu wchłaniane są przez nią tylko te, które są szybko resorbowane (np. cyjanki, nikotyna). Natomiast przez błonę śluzową żołądka łatwo wchłaniane są alkohole.
W błonie śluzowej jelit resorpcja zachodzi stosunkowo szybko, a toksyczne substancje przedostają się do wątroby i krwiobiegu. Substancje chemiczne po przedostaniu się do krwiobiegu transportowane są do tkanek, gdzie ulegają przemianie i wywierają działania na określone receptory. Metabolity (związki chemiczne powstające w organizmach żywych w wyniku przemiany materii) mogą wrócić do krwi i zostać wydalone lub odłożyć się w tkankach.
Rozróżnia się następujące efekty działania substancji chemicznych:

• miejscowe,
• układowe,
• odległe (działania kancerogenne, teratogenne).

W organizmie człowieka efekty te mogą występować w takich miejscach, jak:

• skóra, oczy, błony śluzowe nosa, płuca, przewód pokarmowy - wchłanianie,
• wątroba, płuca, nerki, przewód pokarmowy - przemiana,
• nerki, wątroba, ośrodkowy układ nerwowy - kumulacja,
• nerki, wątroba, przewód pokarmowy, pęcherz moczowy,
• gonady, układ nerwowy, narządy wydzielania wewnętrznego, układ krwionośny, układ odpornościowy (narządy o szczególnej wrażliwości).

Wystąpienie efektu działania substancji chemicznych zależne jest od wielkości dawki. Zatrucia zawodowe występują najczęściej na skutek wchłaniania przez układ oddechowy. Substancje toksyczne wchłonięte tą drogą są rozprowadzane z krwią do tkanek i narządów.

Groźne prace na wysokości

Murarz jest najpopularniejszym zawodem w branży budowlanej, ale oprócz prac typowo murarskich wykonuje z reguły prace tynkarskie i wiele czynności pomocniczych. Murarze pracują nie tylko na nowo wznoszonych obiektach budowlanych ale również wykonują prace remontowe w czynnych obiektach, jak również prace wyburzeniowe. Specyfika prac murarza wymaga usytuowania stanowiska pracy na poziomie różnym od poziomu podłoża, w szczególności na wysokości, ale również w wykopach czy wąskich przestrzeniach.

Wiele z tych prac należy do szczególnie niebezpiecznych, a ze względu na wykonywanie ich na otwartej przestrzeni czy w czynnych obiektach do prac uciążliwych. Zakres prac i warunki ich wykonywania wymagają, aby murarz na bieżąco znał obowiązujące go przepisy bhp, zagrożenia i sposoby ochrony przed nimi, czyli miał wiedzę niezbędną do wykonywania pracy w sposób bezpieczny - sama fachowość nie wystarczy dla zapewnienia bezpieczeństwa.

Prace murarskie i tynkarskie wykonywane na wysokości

Praca na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1 m nad poziomem podłogi lub terenu jest pracą na wysokości i wymaga szczególnych zabezpieczeń, które szkolący powinien omówić i pokazać praktyczne stosowanie.

Natomiast nie jest pracą na wysokości, praca wykonywana na powierzchni niezależnie od jej wysokości, która jest:

• osłonięta ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m pełnymi ścianami lub ścianami z oknami oszklonymi,
• wyposażona w inne stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące pracownika przed upadkiem z wysokości, na przykład:
  • bariery,
  • osiatkowania.

Prace na wysokości prowadzone są z:

• rusztowań,
• pomostów stałych i ruchomych,
• podestów,
• drabin.

Zasady bezpieczeństwa obowiązujące przy pracach na wysokości:

• pracownik bez aktualnych badań lekarskich, mający przeciwwskazania lekarskie do prac na wysokości i bez aktualnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia okresowego bhp nie może wykonywać prac na wysokości,
• prace na wysokości powyżej 2 m, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości, muszą być wykonywane przez co najmniej 2 osoby,
• przed rozpoczęciem prac na wysokości pracownicy przechodzą instruktaż określający:
  • sposób wykonywania prac,
  • sposób transportu materiałów,
  • imienny podział prac,
  • stosowane środki bezpieczeństwa, w tym środki ochrony indywidualnej,
  • osobę prace nadzorującą,

• na stanowiskach do prac na wysokości powinny być zainstalowane balustrady składające się z poręczy ochronnych umieszczonych na wysokości co najmniej 1,1 m i krawężników o wysokości co najmniej 0,15 m a między poręczą a krawężnikiem powinna być umieszczona, w połowie wysokości, poprzeczka lub przestrzeń ta powinna być wypełniona w sposób uniemożliwiający wypadnięcie osób (np. płytami, siatkami o odpowiedniej wytrzymałości),
• prace na wysokości powinny być zorganizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracowników do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoją (np. drabiny, podestu). Ww. dotyczy również prac wykonywanych na balkonach, w otworach okiennych itp.
• jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie ww. zabezpieczeń jest niemożliwe albo praca wymaga wychylania się poza obrys urządzenia, na którym pracownik stoi, to wówczas muszą być zastosowane inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania prac, w tym odpowiednio dobrany i stosowany sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości w tym:
  • szelki bezpieczeństwa z linkami asekuracyjnymi, z odpowiednim amortyzatorem i linką bezpieczeństwa,
  • zaczepy linkowe,
  • pozioma lina kotwicząca mocowana do stałych elementów konstrukcji,
  • hełm ochronny w wykonaniu specjalnym,

• strefa prac na wysokości powinna być zabezpieczona (wygrodzona) i oznakowana,
• dostęp do miejsc wykonywania prac na wysokości mogą mieć wyłącznie osoby upoważnione i odpowiednio poinformowane (np. osoby nadzoru, służby bhp, donoszące materiały),
• pracownicy wykonujący prace na wysokości mają obowiązek znać instrukcje prac na wysokości i w zależności od stosowanych urządzeń szczegółowe instrukcje pracy na rusztowaniach, używania pomostów ruchomych i używanych indywidualnych środków zabezpieczających przed upadkiem z wysokości.

Planowanie profilaktyki w ryzyku zawodowym

Planowanie profilaktyki w ryzyku zawodowym powinno być prowadzone z udziałem zainteresowanych pracowników. Powinno wykorzystać doświadczenie zawodowe tych osób, które osobiście wykonują pracę i często mają wiedzę na temat możliwości wprowadzenia zmian.

Jeżeli nie masz pomysłu, jakie działania można zastosować w konkretnym przypadku, to skorzystaj z doświadczeń innych. Wykorzystaj znajomości w innych zakładach pracy, zobacz, jak inni zorganizowali pracę, obejrzyj bardziej nowoczesne maszyny. Porozmawiaj z przedstawicielem producenta lub importera maszyn stosowanych w Twojej firmie na temat zmian, jakie wprowadzono w nich w celu zwiększenia poziomu bezpieczeństwa.

Planowanie profilaktyki w ryzyku zawodowym

Po przeanalizowaniu potrzeb i możliwości eliminacji oraz ograniczenia ryzyka zawodowego możesz już przystąpić do opracowania programu naprawczego po ocenie ryzyka zawodowego na danym stanowisku pracy.

Jeżeli potrzebne działania nie wymagają większych nakładów finansowych niż dostępne środki - nie masz problemu. Często jednak zakres i termin planowanych działań musi uwzględniać możliwości finansowe pracodawcy. Program naprawczy musi być wtedy oparty na ustaleniu spraw najważniejszych w danym momencie.
Pamiętaj, że bezwzględnie powinieneś ograniczyć ryzyko zawodowe, które oszacowałeś jako nieakceptowalne lub bardzo duże. Jeżeli w przyjętej metodzie szacowałeś ryzyko zawodowe wartościami liczbowymi, to automatycznie jego wielkość wskazuje Ci na skalę potrzebnych działań.
Musisz zwracać szczególną uwagę na zagrożenia, które mogą spowodować poważne szkody, jak śmierć lub nieodwracalne zmiany stanu zdrowia pracownika. Przy planowaniu profilaktyki musisz także uwzględniać liczbę pracowników, których dotyczy określone zagrożenie.
Program naprawczy powinien być oczywiście zatwierdzony do realizacji przez osobę reprezentującą Twojego pracodawcę lub jego samego.
Ponadto o planowanych zamierzeniach powinieneś poinformować zainteresowanych pracowników, jeżeli nie uczestniczyli w ich tworzeniu.

Sprawdź, co musisz wiedzieć o wypadkach nietrzeźwych pracowników

Co powinieneś wiedzieć o wypadkach nietrzeźwych pracowników

Czy stwierdzenie w protokole wypadkowym, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia lub stanu nietrzeźwości powoduje automatycznie stwierdzenie, że wypadek nie jest wypadkiem przy pracy?

Nie. Naruszenie przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia oraz stan nietrzeźwości nie przesądzają o tym, iż zdarzenie nie może zostać uznane za wypadek przy pracy.
Przepisy nie uzależniają uznania danego zdarzenia za wypadek przy pracy od zachowania przez poszkodowanego zasad zawartych w przepisach dotyczących ochrony życia i zdrowia, ani też od tego, czy pracownik w chwili zaistnienia zdarzenia był trzeźwy. Zatem nawet jeśli zachowanie pracownika będzie niezgodne z przepisami lub będzie on w chwili zdarzenia nietrzeźwy, ale będą spełnione są przesłanki określone przepisami prawa dane zdarzenie będzie wypadkiem przy pracy.
Naruszenie przez pracownika przepisów w zakresie ochrony zdrowia i zdrowia powoduje natomiast brak prawa do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, a i tak tylko wówczas, gdy jest wyłączną przyczyną wypadku i spowodowane zostało umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Świadczenia te nie przysługują również, gdy poszkodowany będący w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Podstawa prawna:

• art. 3 ust. 1, art. 21 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322)

Co powinieneś wiedzieć o wnioskowaniu do PIP w sprawach zagrożeń zdrowia i życia pracowników?

Uprawnieniem pracowników lub ich przedstawicieli jest składanie umotywowanego wniosku dotyczącego spraw zagrożenia zdrowia i życia pracowników do inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy.

Wniosek taki może zostać przez pracowników lub ich przedstawicieli złożony w przypadku nieuwzględnienia ich słusznych opinii w związku ze stanem zagrażającym w zakładzie pracy zdrowiu i życiu pracowników.
Wnioski takie mogą być składane bezpośrednio do PIP lub za pośrednictwem pracodawcy, który powinien niezwłocznie przekazać dany wniosek do PIP.
Niestety PIP nie jest prawnie związana takimi wnioskami. Brak jest również jasnych procedur w zakresie przekazywania wspomnianych wniosków przez pracodawców do PIP. Podstawę obowiązku przekazania do PIP przygotowanego przez pracowników lub ich przedstawicieli wniosku może stanowić jedynie ogólny obowiązek działania pracodawcy w trosce o ochronę zdrowia i życia pracowników oraz w duchu dialogu społecznego.

Wnioskowanie do Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach zagrożeń zdrowia i życia pracowników.

W razie potwierdzenia przez inspektora pracy podczas przeprowadzanej przez niego kontroli zagrożeń wskazanych we wniosku pracowników lub ich przedstawicieli może on zastosować wobec pracodawcy następujące środki prawne:

1) nakazać usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, w przypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
2) nakazać wstrzymanie prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia bądź zdrowia pracowników albo innych osób wykonujących te prace lub prowadzących działalność, a także skierowanie do innych prac pracowników bądź innych osób dopuszczonych do pracy wbrew odpowiednim przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych albo niebezpiecznych lub pracowników bądź innych osób dopuszczonych do pracy przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci albo osoby te nie posiadają odpowiednich kwalifikacji - nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu,
3) nakazać wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń, w sytuacji gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi - nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu,
4) zakazać wykonywanie pracy lub prowadzenie działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie życia bądź zdrowia ludzi - nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu,
5) nakazać, w przypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników bądź osób fizycznych wykonujących pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, zaprzestanie prowadzenia działalności albo działalności określonego rodzaju,
6) nakazać ustalenie, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn wypadku,
7) nakazać wykonanie badań i pomiarów czynników szkodliwych oraz uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod, rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów bądź konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach,
8) nakazać pracodawcy wypłatę należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi - nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu,
9) skierować wystąpienie lub wydać polecenie, w razie stwierdzenia innych niż wymienione naruszeń, w sprawie ich usunięcia, a także wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do winnych osób.

Czy znasz wymagania bhp na stanowiskach spawalniczych?

Potrzeba, a nawet konieczność wykonywania robót spawalniczych występuje właściwie w każdej branży przemysłu. Dziś spawalnictwo to technika i technologia powszechnie stosowane, a praca spawacza należy do szczególnie odpowiedzialnych.

Wymagania bhp na stanowiskach spawalniczych

Stałe stanowisko spawalnicze powinno spełniać następujące wymagania:

• być wyposażone w instalację wentylacji stanowiskowej, jeżeli istnieje możliwość emisji szkodliwych pyłów i gazów;
• być wyposażone w stół spawalniczy i (lub) odpowiednie oprzyrządowanie, umożliwiające bezpieczne wykonanie prac spawalniczych, na przykład:
  • blat w postaci kraty, przez którą przedostają się wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia,
  • młotek spawalniczy,
  • szczotkę drucianą do usuwania zabrudzeń,
  • kleszcze do przytrzymywania przedmiotów spawanych.

Na stałym stanowisku spawalniczym przedmioty o dużych wymiarach lub masie ponad 25 kg powinny być przemieszczane za pomocą urządzeń do transportu pionowego lub poziomego (np. napędzanych ręcznie lub mechanicznie przenośnych wciągarek, wciągników, dźwigników).
Każde stanowisko spawalnicze (stałe lub ruchome) powinno być wyposażone w:

• osprzęt umożliwiający bezpieczne odłożenie lub zawieszenie palnika oraz naczynie z wodą do okresowego lub awaryjnego schładzania palnika, jeżeli są na nim stosowane ręczne palniki gazowe,
• osprzęt umożliwiający bezpieczne odłożenie lub zawieszenie uchwytu, jeżeli są na nim stosowane ręczne uchwyty spawalnicze,
• pojemnik na resztki (ogarki) elektrod, jeżeli jest na nim stosowane spawanie łukowe elektrodami otulonymi.

Stanowisko spawalnicze zlokalizowane na otwartej przestrzeni powinno być zabezpieczone przed działaniem czynników atmosferycznych, a jego otoczenie powinno być chronione przed promieniowaniem łuku elektrycznego lub płomienia. Wymóg ten nie dotyczy prac spawalniczych wykonywanych na statkach morskich i śródlądowych oraz przy pracach budowlano-montażowych wykonywanych na dużych wysokościach lub w wykopach.