Pojedyncze szafki na drodze ewakuacyjnej nie stanowią zagrożenia

Jeśli w kilku miejscach na drogach ewakuacyjnych stoją niewielkie szafki (jedna na piętro budynku, ok. 1 m wysokości i 1 m szerokości, w środku szczotki do zamiatania oraz płyny do zmywania podłogi), które nie zawężają szerokości tych dróg, to trudno mówić o „składowaniu materiałów palnych na drogach ewakuacyjnych”.

Zapisy rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów wyraźnie zabraniają składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczania przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości określonych w przepisach techniczno-budowlanych i to bez względu na to, czy właściciel, zarządca lub użytkownik budynku ma, czy też nie ma innego miejsca na postawienie szafek.

Również w § 258 ust. 2 rozporządzenia ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zapisano, że na drogach komunikacji ogólnej, służących celom ewakuacji, stosowanie materiałów i wyrobów budowlanych łatwo zapalnych jest zabronione. Przepisy nie wyjaśniają pojęcia „składowanie”.

Pojedyncze szafki ustawione w sposób niezmniejszający szerokości drogi ewakuacyjnej (do wymiaru określonego w § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) nie są składowaniem materiałów palnych. Należałoby jednak stosować szafki wykonane z materiału przynajmniej trudno zapalnego. Fakt ustawienia szafek i miejsce ich rozmieszczenia powinny być też uwzględnione w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego obiektu w części dotyczącej dróg ewakuacyjnych.

Podstawa prawna:

• § 242, § 258 ust. 2 rozporządzenia ministra infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.),
• rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. nr 109, poz. 719).

Bezpieczne wyposażenie pomieszczeń pracy

Organizując nowe stanowiska pracy czy wyposażając pomieszczenia pracy należy korzystać z przepisów rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, a w szczególności z zapisów Działu III [Pomieszczenia pracy] i Działu IV [Procesy pracy].

Jeżeli chodzi o odległości między urządzeniami a ścianami pomieszczenia, to przepisy wspomnianego powyżej rozporządzenia określają, że przejścia między maszynami a innymi urządzeniami lub ścianami przeznaczone tylko do obsługi tych urządzeń powinny mieć szerokość co najmniej 0,75 m; jeżeli w przejściach tych odbywa się ruch dwukierunkowy, szerokość ich powinna wynosić co najmniej 1m.

Kolejne zapisy rozporządzenia uzależniają podane wyżej szerokości od konieczności zachowania wymagań bhp oraz ergonomii, czyli miejsce i sposób zainstalowania oraz użytkowania maszyn powinny uwzględniać minimalizację ryzyka zawodowego, w szczególności poprzez zapewnienie dostatecznej przestrzeni pomiędzy ruchomymi częściami maszyn a ruchomymi lub stałymi elementami otoczenia.

Odnosząc powyższe informacje, przykładowo do wyposażenia hali warsztatowej do naprawy samochodów osobowych (wymaganą odległość krańca (nogi) dźwignicy samochodowej od ściany hali warsztatowej) wnioskujemy, że dla normalnej eksploatacji dźwignika (ustawianie, podnoszenie i opuszczanie samochodu, wykonywanie czynności konserwacyjnych przy pojeździe, czy nawet dźwigniku) – odległość między jego najbardziej wysuniętym elementem, (takim jak np. słup, czy układ napędu) a ścianą warsztatu powinna wynosić co najmniej 0,75m.

Podstawa prawna: §47 ust. 3, § 51 ust. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. nr 169, poz.1650 ze zm.).

Lesław Zieliński, były główny inżynier zarządzania bezpieczeństwem pracy, rejestrowany audytor pomocniczy SZBP wg ISRS

Wypalenie zawodowe pracownika to koszt zdrowotny i finansowy

Pobudkami, które coraz bardziej mobilizują badaczy do zajmowania się wypaleniem zawodowym, są konsekwencje, jakie ono niesie dla jednostki, która zostanie nim doświadczona, jak również dla jej najbliższego otoczenia i organizacji, dla której pracuje. Koszty te są ogromne, zarówno w skali indywidualnej, jak i organizacyjnej.

Skupimy się tu na konsekwencjach indywidualnych dla pracownika w aspekcie zawodowym. Owe skutki, jakie niesie przeżywanie objawów wypalenia przez człowieka, oprócz często konsekwencji zdrowotnych i rzutujących na jego życie osobiste, są następujące:

• niedbałość w wykonywaniu obowiązków pracowniczych, niska jakość pracy,
• okazywanie klientom i współpracownikom zniecierpliwienia, znużenia, lekceważenia,
• lęk przed podjęciem decyzji, przerzucanie odpowiedzialności na innych, brak motywacji do pracy,
• wycofanie się z roli zawodowej, brak satysfakcji życiowej i zawodowej.

Znaczącymi skutkami wypalenia zawodowego pracowników dla firmy są zmniejszenie zysków i większe straty organizacyjne.

Oprócz konsekwencji indywidualnych można mówić również o społecznych i organizacyjnych skutkach wypalenia zawodowego, którymi są:

• zmniejszenie produktywności pracowników,
• mniejsze zyski, większe straty organizacji,
• fluktuacja kadr,
• liczne absencje,
• dezintegracja zespołu,
• wydatki związane z koniecznością przyuczania pracowników do nowych zadań,
• wydatki związane z leczeniem pracowników.
  
  Koszty wypalenia zawodowego można by mnożyć w nieskończoność, ale już te wyżej wymienione zdecydowanie przekonują, iż warto zrobić wszystko, co w mocy organizacji i indywidualnego pracownika, by zapobiegać pojawieniu się wypalenia zawodowego.

Jak szkolić pracowników produkcyjnych?

Szkolenie okresowe pracowników produkcyjnych

Specyfika pracy przy produkcji sprawia, że pracownicy są szczególnie narażeni na wypadki przy pracy, choroby zawodowe oraz uciążliwości wynikające z warunków środowiska pracy. Tym większe znaczenie ma tu ciągle uzupełnianie ich wiedzy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i odpowiednio przeprowadzone szkolenie okresowe.

Szkolenie okresowe pracowników produkcyjnych przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, na których są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku. Drugi przypadek dotyczy między innymi spawaczy, elektromonterów, górników, hutników i wszystkich innych pracowników zatrudnionych na stanowiskach o zwiększonym ryzyku zawodowym związanym z obsługą niektórych maszyn, stosowaną technologią prac lub warunkami w miejscu pracy. Częstotliwość szkoleń dla poszczególnych grup zawodowych powinna zostać ustalona przez pracodawcę po konsultacji z przedstawicielami załogi.

Pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy. Z tego obowiązku można zwolnić osoby, które:

• przedłożą aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie u innego pracodawcy wymaganego szkolenia okresowego;
• w okresie między wymaganymi szkoleniami ukończyły kursy, dokształcanie lub doskonalenie zawodowe związane z nauką zawodu, przyuczeniem do zawodu albo podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, uwzględniające program szkolenia okresowego wymagany dla określonego stanowiska pracy.

Pracownika z ważnym szkoleniem dla osoby zatrudnionej na stanowisku innego typu można zwolnić ze szkolenia wstępnego tylko w sytuacji, jeśli program odbytego instruktażu w pełni pokrywał się z zagadnieniami wymaganymi na nowym stanowisku.

Kwestie organizacyjne i formuła szkolenia

Szkolenie okresowe może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Należy przeprowadzić je bezpośrednio na stanowisku pracy, a następnie uzupełnić wykładem lub projekcją filmową z omówieniem okoliczności i przyczyn możliwych wypadków przy pracy. Plan szkolenia musi uwzględniać czas na dyskusję. Słuchaczom należy dać możliwość zadawania pytań, a także przedstawiania uwag i wniosków dotyczących organizacji pracy, występujących zagrożeń i sposobów im zapobiegania. Prowadzący powinien nie tylko udzielić wyczerpujących odpowiedzi, ale także zaproponować np. lekturę uzupełniającą.

Ze względu na różnorodność prac i miejsc ich wykonywania przez pracowników produkcyjnych, czasem konieczne jest rozłożenie szkolenia na kilka dni. W takiej sytuacji dobrze jest rozpocząć wykładem, pozwolić uczestnikom przyswoić wiedzę i dopiero następnego dnia rozpocząć przeprowadzanie instruktaży stanowiskowych. Dobrą praktyką jest udział osób z nadzoru w części praktycznej szkolenia.

Weryfikacja wiedzy

Szkolenie okresowe kończy się egzaminem weryfikującym wiedzę pracownika, a także umiejętność wykonywania powierzonych obowiązków zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Formę i zakres egzaminu ustala organizator szkolenia (pracodawca), natomiast przeprowadza go powołana przez niego komisja.

Egzamin należy podzielić na 2 części: teoretyczną oraz praktyczną. Pierwszą można przeprowadzić w formie pisemnej (formuła testu lub opierająca się na pytaniach otwartych), z kolei druga powinna polegać na wykonaniu przez egzaminowanego określonych czynności bezpośrednio na ich przyszłym stanowisku pracy.

Tylko pozytywny wynik egzaminu jest warunkiem dopuszczenia pracownika do dalszej pracy. Potwierdzeniem ukończenia szkolenia okresowego jest zaświadczenie wydane przez organizatora szkolenia, którego odpis przechowywany jest w aktach osobowych uczestnika szkolenia.

Lesław Zieliński, były główny inżynier zarządzania, bezpieczeństwem pracy, rejestrowany audytor pomocniczy SZBP wg ISRS

Przebywanie pod wpływem alkoholu to niekoniecznie stan nietrzeźwości

Pracownik pod wpływem alkoholu to nie stan nietrzeźwości

Stan nietrzeźwości zachodzi tylko wówczas, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5 promila alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm3. Zatem samo przebywanie pod wpływem alkoholu w czasie spowodowania wypadku przy pracy nie jest równoznaczne ze stanem nietrzeźwości.  

Przepis art. 21 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych uzależnia możliwość pozbawienia pracownika prawa do świadczeń określonych w ustawie od tego, by pracownik w chwili wypadku był w stanie nietrzeźwości, a więc by zawartość alkoholu we krwi przekraczała 0,5 promila – wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 13 stycznia 1994 r. III AUr 1070/93 Gazeta Prawna 2006/138 str. A10.

Jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek kieruje ubezpieczonego na badanie niezbędne do ustalenia zawartości alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie. Ubezpieczony jest obowiązany poddać się temu badaniu. Odmowa poddania się badaniu lub inne zachowanie uniemożliwiające jego przeprowadzenie powoduje pozbawienie prawa do świadczeń, chyba że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się temu badaniu.

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, który będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

 Świadczenia wypadkowe przysługują członkom rodziny pracownika zmarłego wskutek wypadku w drodze z pracy do domu, bez względu na stopień jego przyczynienia się do wypadku – wyrok Sądu Najwyższego – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych Spraw Publicznych z 5 marca 2003 r. II UK 194/2002 OSNP 2004/8 poz. 143.

Świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu jedynie wtedy, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Rażące niedbalstwo zachodzi wówczas, gdy poszkodowany zachowuje się w sposób odbiegający jaskrawo od norm bezpiecznego postępowania i świadczący o całkowitym zlekceważeniu przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia – Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15 stycznia 1998 r. III AUa 418/97 OSA 1998/11-12 poz. 44 str. 113.

Winę lub rażące niedbalstwo pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy należy konkretnie udowodnić. Nie wystarczy wykazanie nieprzestrzegania przepisów bhp – wyrok z 23 listopada 2004 r. Sąd Najwyższy II UK 30/04 (M.P.Pr. 2005/1/342).

W razie zawinionego naruszenia przez pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spoczywa na nim ciężar dowodu, że wypadek nastąpił także z innej, niezależnej od niego przyczyny – wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy Ubezpieczeń Społecznych z 23 czerwca 1999 r. II UKN 12/99 (OSNAPiUS 2000/17 poz. 669 Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1999/11 str. 32).

Podstawa prawna: art. 21 ust. 2 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.).

Pracownik powinien odpocząć od wysokiej temperatury

Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie łatwo dostępnego pomieszczenia przeznaczonego do wypoczynku pracowników, jeżeli wymaga tego ich bezpieczeństwo i zdrowie, w szczególności, gdy praca wykonywana jest w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30°C (303 K).

Pracownik powinien odpocząć od wysokiej temperatury

Pomieszczenia przeznaczone do wypoczynku powinny być wyposażone w stoły oraz krzesła z oparciami spełniającymi wymagania ergonomii. Liczba miejsc siedzących nie może być mniejsza niż 1 miejsce na 5 pracowników korzystających z pomieszczenia, zatrudnionych na najliczniejszej zmianie. Natomiast odległość od najdalszego stanowiska pracy do pomieszczenia przeznaczonego do wypoczynku nie może przekraczać 75 m.

Jako pomieszczenia przeznaczone do wypoczynku mogą być wykorzystane jadalnie, muszą jednak spełniać wymagania określone dla takich pomieszczeń.
Pomieszczenia przeznaczone do wypoczynku dla pracowników wykonujących pracę w pomieszczeniach, w których temperatura spowodowana procesami technologicznymi jest stale wyższa niż 30°C (303 K), powinny być klimatyzowane. Wymóg ten nie dotyczy pomieszczeń przeznaczonych do wypoczynku dla pracowników zatrudnionych w podziemnych zakładach górniczych.
Pracownikom zatrudnionym w takich warunkach, gdzie m.in. temperatura w pomieszczeniu pracy przekracza 30°C, trzeba stworzyć również możliwość umycia ciała, szczególnie w ciepłej porze roku. To oznacza, że w pobliżu miejsca pracy należy zorganizować pomieszczenie z natryskami ręcznymi na giętkich przewodach, z doprowadzeniem zimnej i ciepłej wody.
 

Nakaz to najłagodniejsza z możliwych konsekwencja

Inspektor pracy podczas kontroli stwierdzając niedostosowanie do minimalnych wymagań bhp sprzętu do tymczasowej pracy na wysokości skieruje do pracodawcy nakaz, w którym wezwie do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. To najłagodniejsza z możliwych konsekwencja.

Uwaga na kontrole. Sprzęt do tymczasowej pracy musi spełniać minimalne wymagania bhp

Przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia pracowników zostanie wydana decyzja wstrzymania prac, które są wykonywane przy użyciu konkretnego sprzętu do tymczasowej pracy na wysokości (np. rusztowań). Dodatkowo pracodawca może być narażony na odpowiedzialność karną za sprowadzenie niebezpieczeństwa utraty zdrowia lub życia na pracowników.

Naruszając przepisy i zasady bhp pracodawca lub osoby kierujące pracownikami mogą zostać ukarani przez inspektora pracy mandatem karnym w wysokości do 2.000 zł. W przypadku ponownego ukarania grzywna może wzrosnąć do 5.000 zł.
Zamiast wystawiać mandat karny inspektor pracy może skierować wniosek do sądu rejonowego o ukaranie osoby winnej popełnienia wykroczenia grzywną w wysokości od 1.000 do 30.000 zł.
Jeżeli pracodawca nie wykona nakazu inspektora pracy może ponieść karę w wysokości do 10.000 zł, a w przypadku jeśli jest osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej nawet do 50.000 zł. Jeżeli grzywna będzie nakładana wielokrotnie to jej wysokość może sięgnąć odpowiednio 50.000 i 200.000 zł.
Również inspektor nadzoru budowlanego, w razie zagrożenia zdrowia lub życia ludzi, może wstrzymać prace na budowie.

Skład apteczki pierwszej pomocy w zakładzie pracy

Apteczka pierwszej pomocy jest zestawem służącym tylko i wyłącznie do ratowania osób, które znalazły się w stanie bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia.

Skład apteczki powinien być ustalony w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń. Powinna być umieszczona w miejscu ogólnie dostępnym i widocznym.
Wyposażenie apteczki powinno znajdować się w odpowiedniej walizeczce lub torbie oznakowanej Białym Krzyżem na zielonym polu. Apteczka powinna zawierać tylko niezbędne środki, w niedużych ilościach, służące do ratowania oraz spis zawartości.
Obowiązek posiadania apteczki wynika z kodeksu pracy:
Art. 209¹. § 1. Pracodawca jest obowiązany:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników, oraz z rozporządzenia w sprawie przepisów ogólnych BHP:
§ 44. 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności pracodawca powinien zapewnić:

• punkty pierwszej pomocy w wydziałach (oddziałach), w których wykonywane są prace powodujące duże ryzyko wypadku lub związane z wydzielaniem się par, gazów albo pyłów substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne ze względu na ostre działanie toksyczne;
• apteczki w poszczególnych wydziałach (oddziałach) zakładu pracy.

2. Ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń.
3. Obsługa punktów i apteczek, o których mowa w ust. 1, na każdej zmianie powinna być powierzana wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy.
4. W punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach, w widocznych miejscach, powinny być wywieszone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników, o których mowa w ust. 3.
5. Punkty pierwszej pomocy i miejsca usytuowania apteczek powinny być odpowiednio oznakowane, zgodnie z Polską Normą, i łatwo dostępne.
Przykładowe wyposażenie poszczególnych apteczek:
Apteczka samochodowa:

• opatrunek gazowy 1/4 m² (3 szt.),
• opaska dziana 4 m x 10 cm (2 szt.),
• elastyczna siatka opatrunkowa CODOFIX nr 6 (1 szt.),
• elastyczna siatka opatrunkowa CODOFIX nr 4 (2 szt.),
• plaster opatrunkowy (2 szt.),
• chusta trójkątna (2 szt.),
• maseczka do sztucznego oddychania (1 szt.),
• chusteczki odkażające (2 szt.),
• rękawiczki jednorazowe lateksowe (2 pary),
• agrafka (4 szt.),
• koc ratunkowy (1 szt.),
• kamizelka ostrzegawcza z paskiem fluorescencyjnym (1 szt.),
• młotek bezpieczeństwa (1 szt.),
• kołnierz usztywniający (1 szt.).
• plastry z opatrunkiem (10 szt.),
• przylepiec Polovis 1,5 m x 2,5 cm (1 szt.),

Apteczka turystyczna

• agrafki (4 szt.),
• aparat do sztucznego oddychania (1 szt.),
• chusta trójkątna (1 szt.),
• chusteczki odkażające (2 szt.),
• gaza opatrunkowa bawełniana jałowa 1 m² (1 op.),
• koc ratunkowy (1 szt.),
• kompres jałowy 7,0 x 7,0 cm (1 op.),
• nożyczki (1 szt.),
• opaska dziana podtrzymująca 4 m x 10 cm (2 op.),
• opaska dziana podtrzymująca 4 m x 5 cm (2 op.),
• siatka opatrunkowa CODOFIX nr 2 (30 cm) (1 szt.),
• siatka opatrunkowa CODOFIX nr 6 (30 cm) (1 szt.),
• plastry z opatrunkiem (10 szt.),
• przylepiec Polovis 1,5 m x 2,5 cm (1 szt.),
• rękawice lateksowe (1 para.),

Apteczka zakładowa

• opaska dziana 4 m x 10 cm (4 szt.),
• opaska dziana 4 m x 4 cm (4 szt.),
• zestaw plastrów z opatrunkiem (1 op.),
• kompres gazowy 5 x 5 x 3 (1 op.),
• kompres gazowy 9 x 9 x 3 (1 op.),
• kompres gazowy 7 x 7 (1 op.),
• gaza opatrunkowa 0,25 m (1 szt.),
• nożyczki (1 szt.),
• opaska elastyczna (1 szt.),
• poloplast (1 szt.),
• maseczka do sztucznego oddychania (1 szt.),
• rękawice lateksowe (4 szt.).

Czego nie powinno być w apteczce:

• ligniny i waty
• płyny dezynfekcyjne
• krople żołądkowe, nasercowe i podobne
• tabletki przeciwbólowe
• inne leki

Czy możliwe jest totalne bezpieczeństwo obiektów budowlanych

Chcąc uzyskać obiekt nieskończenie bezpieczny, biorąc pod uwagę wszystkie możliwe oddziaływania (choćby nawet mało prawdopodobne), należałoby ponieść nieskończenie duże koszty! Z tego względu projektowanie budowlane to złożona dziedzina inżynierii, która metodami naukowymi minimalizuje ryzyka zagrażające bezpieczeństwu obiektu, a co za tym idzie - ludziom i mieniu, począwszy od fazy wykonawstwa.

Planowanie obiektów i ich budowy na tle praktyk UE

Wiedza ta wchodzi w zakres odpowiedzialności inżyniera budownictwa w projektowaniu oraz złożonych metod w tym zakresie, które wykorzystuje. Oczywiście na równi z udziałem inżyniera budownictwa ogólnego (w przypadku budynków) istotny jest udział inżynierów projektujących systemy instalacyjne (w tym przeciwpożarowe) w ramach inżynierii środowiska oraz inżynierii elektrycznej.

W szerszym sensie ten aspekt projektowania przybiera postać działania optymalizacyjnego wg kryterium niezawodności probabilistycznej, pierwotnie wg podejścia PN-EN 1990: 2004 Podstawy projektowania konstrukcji, a więc Eurokod 0. Ryzyko pozostałe, szczątkowe (rezydualne) uwzględnia się za sprawą istnienia reguł wczesnego wykrywania zagrożeń (szczególnie przekroczenia stanu granicznego użytkowalności), które w przypadku oddziaływań wyjątkowych przewidują działania nadzwyczajne, choć o charakterze planowym, co do przebiegu reakcji.

Pracownik wie najlepiej, co w trawie piszczy

Służba bhp może oceniać ryzyko samodzielnie. Jednak przy braku doświadczenia lub kompetencji warto zaprosić do współpracy specjalistów z zewnątrz. Trzeba przy tym pamiętać, że nawet najlepszy specjalista zewnętrzny nie gwarantuje w pełni rozpoznania w krótkim czasie wszystkich występujących, w tym znanych tylko pracownikom, zagrożeń wynikających ze specyfiki technicznej, organizacyjnej oraz uwarunkowań zewnętrznych i stosunków międzyludzkich w firmie.

Pracownik wie najlepiej, co w trawie piszczy

Ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty. W szczególności chodzi tu o wystąpienie u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych środowiska pracy lub sposobu jej wykonywania.

Jeżeli chodzi o samą ocenę ryzyka zawodowego, to wykonuje się ją na wszystkich stanowiskach pracy, na których nie była ona przeprowadzona i wtedy, kiedy w miejscu pracy została wprowadzona zmiana, która mogła spowodować modyfikację poziomu ryzyka lub jego oceny.
Obowiązkowa ocena ryzyka przeprowadzana jest w celu:

• sprawdzenia, czy zagrożenia występujące na stanowiskach pracy zostały zidentyfikowane i czy wiąże się z nimi ryzyko zawodowe,

• likwidacji zagrożeń lub zmniejszenia ich skutków,

• wykazania pracodawcy, pracownikom i organom nadzoru, że zagrożenia przeanalizowano oraz zastosowano właściwe środki ochronne,

• wyboru odpowiedniego wyposażenia i organizacji stanowisk oraz samej pracy, a także doboru odpowiednich materiałów i surowców,

• ustalenia najważniejszych działań korygujących zagrożenia i profilaktycznych.

 

Nie można pracownika uszczęśliwiać na siłę

Pracodawca ma obowiązek dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu i ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bhp. Co zrobić w sytuacji, gdy pracownicy nie chcą stosować takiej odzieży podczas przygotowania dokumentacji magazynowej?

Nie można pracownika uszczęśliwiać na siłę

Z zapisów Kodeksu pracy wynika, że:

• podstawowym przeznaczeniem odzieży roboczej jest ochrona odzieży własnej przed zniszczeniem lub znacznym zabrudzeniem;

• do pracy biurowej nie jest wymagana odzież robocza, chyba że warunki w biurze grożą zabrudzeniem czy uszkodzeniem odzieży własnej pracowników;

• odzież robocza stosowana przy pracach biurowych powinna mieć inne właściwości ochronne i użytkowe niż stosowana przy pracach magazynowych;

• szczegółowe zapisy dotyczące przydziału i stosowania odzieży roboczej powinny być konsultowane z pracownikami lub ich przedstawicielami i znaleźć się w regulaminie pracy (tabelki z normatywami to załącznik do regulaminu pracy).

Podsumowując można stwierdzić, że:

• brak wymaganych konsultacji w zakresie przydziału i stosowania odzieży roboczej (jak i środków ochrony indywidualnej) może powodować problemy,

• pracownicy powinni mieć prawo do nieużywania odzieży roboczej przy pracach biurowych,

• nie można "uszczęśliwiać na siłę" pracowników, wymagając od nich stosowania odzieży roboczej do prac, które tego nie wymagają, a wręcz mogą powodować określone niedogodności,

• nic nie stoi na przeszkodzie, aby w zapisach regulaminu pracy rozdzielić prace biurowe od prac magazynowych i określić, jaką odzież, i do jakich prac należy stosować.

Kto może liczyć na darmowy obiad w pracy

Pracodawca musi zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. I to nieodpłatnie. Stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki i napoje, oraz szczegółowe zasady ich wydawania pracodawca ustala w porozumieniu z zakładową organizacją związkową, a jeżeli taka u niego nie działa, ustaleń tych dokonuje sam - po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Kto może liczyć na darmowy obiad w pracy?

Pracodawca zapewnia posiłki profilaktyczne pracownikom wykonującym prace:

• związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8375 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet (np. prace budowlane, przeładunkowe, drogowe),
• związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet oraz wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10°C (np. prace w chłodni) lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25°C (np. prace w hucie, odlewni, kuźni),
• związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet oraz wykonywane na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (od 1 listopada do 31 marca), na przykład odśnieżanie, naprawę sieci trakcyjnych i energetycznych,
• pod ziemią,
• przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych.

Posiłek profilaktyczny powinien mieć wartość kaloryczną około 1000 kcal (4187 kJ) i być wydawany w formie jednego dania gorącego w czasie regulaminowych (ustalonych w regulaminie danej firmy) przerw w pracy - w zasadzie po 3, 4 godz. pracy, aby zrównoważyć wydatkowaną w tym czasie energię.

W biurach open space może być ciszej

Aranżacja biur w formie open space szybko nie straci na popularności. To najbardziej efektywny dla pracodawców sposób organizacji miejsc pracy. Coraz więcej biur przenosi się ze starych budynków do nowych obiektów, w których góruje open space. Jednak otwarta przestrzeń to duże wyzwanie dla pracodawców i projektantów. Na jakość pracy w znacznym stopniu wpływa bowiem natężenie hałasu w otoczeniu. Jak zatem skutecznie poprawić środowisko akustyczne w tych biurach?

Hałas w biurach open space nie musi być uciążliwy

Biura o otwartym układzie mają swoich zwolenników i krytyków. Generalnie panuje zgoda, że otwarta przestrzeń sprzyja produktywności i pracy zespołowej. Badania pokazują, że projekty wspierające pracę grupową i współpracę między działami mają pozytywny wpływ na procesy biznesowe i koszty. W ostatnich tygodniach media obiegła decyzja jednego z największych amerykańskich serwisów Yahoo, który postanowił, iż wszyscy jego pracownicy mają wykonywać zadania z biura, a nie z domów. Korporacja uzasadniła, że bezpośredni kontakt między pracownikami dobrze wpływa na kulturę współpracy i innowacyjne pomysły. Po raz kolejny podniosły się więc głosy - w biurze pracuje się mniej wydajnie, bo jest głośno.

Ta negatywna strona open space znajduje potwierdzenie w badaniach. Otwarte biura mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie pracowników i powodować zwiększenie rotacji personelu. Jak ocenia Sřren Peter Lund z Duńskiego Narodowego Centrum Badań nad Środowiskiem Pracy, brak prywatności w biurach o otwartym układzie powoduje, że pracownicy czują się stale obserwowani, a otaczający ich hałas może być przez nich postrzegany jako zagrożenie. Bardzo trudno jest się skoncentrować, gdy ludzie prowadzą wokół rozmowy. Jakość akustyczna pomieszczenia jest jednym z głównych czynników branych pod uwagę podczas projektowania przestrzeni biurowych.

Wentylacja ≠ przeciąg

Jeżeli w danym pomieszczeniu wydzielają się dwie lub więcej substancji szkodliwych, a działanie każdej z nich na organizm ludzki jest inne i niezależne od pozostałych, wymiana powietrza powinna zapewniać co najmniej taką jego ilość, jaka będzie niezbędna do rozcieńczenia stężenia tej substancji, która wymaga największej objętości powietrza do zredukowania do wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS). Z kolei gdy działanie wydzielających się w pomieszczeniu substancji szkodliwych jest takie samo lub jednoczesne ich występowanie wzmaga odrębne działanie każdej z nich, wymiana powietrza powinna zapewniać co najmniej taką jego ilość, która będzie równa sumie jego objętości potrzebnej do rozcieńczenia stężenia każdej z substancji do wartości NDS.

Wentylacja ≠ przeciąg

Wentylowanie pomieszczeń pracy jest konieczne, gdyż powietrze we wszystkich z nich stale ulega jakiemuś zanieczyszczeniu. To natomiast obniża bezpieczeństwo, higienę i komfort pracy znajdujących się w nich pracowników, skutkując realnym zagrożeniem ich zdrowia, a nawet życia oraz - co również ważne - gorszą jakością i efektywnością pracy.

W nieklimatyzowanych pomieszczeniach pracy, niezależnie od wymiany powietrza wynikającej z ich potrzeb użytkowych i funkcji, a także bilansu ciepła oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych, powinna być zapewniona stała jego wymiana - nie mniejsza niż 0,5-krotna w ciągu godziny.
Urządzenia lub ich części, z których mogą się wydzielać szkodliwe gazy, pary bądź pyły, powinny być hermetyczne. Jeżeli jest to niemożliwe muszą zostać wyposażone w wyciągi miejscowe.
Należy pamiętać, że wentylacja nie powinna powodować przeciągów, wyziębienia lub przegrzewania pomieszczeń pracy (nie dotyczy to wentylacji awaryjnej).
Przy urządzeniach wentylacyjnych trzeba zastosować środki zmniejszające natężenie i rozprzestrzenianie się hałasu oraz drgań spowodowanych ich działaniem (np. ochronniki słuchu, środki ochrony przeciwdźwiękowej, takie jak:
· tłumiki akustyczne,
· ekrany dźwiękochłonne i izolacyjne.

Co było, a nie jest, w bhp pisze się w rejestr

Każdy pracodawca ma obowiązek oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, stosowania niezbędnych środków profilaktycznych je zmniejszających oraz informowania pracowników o ich ryzyku zawodowym i zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Co było, a nie jest, w bhp pisze się w rejestr

Ocena ryzyka zawodowego wymaga przedstawienia dokumentacji opisującej drogę postępowania i osiągnięte rezultaty. Może ona mieć formę:

• karty analizy ryzyka zawodowego,
• karty oceny ryzyka zawodowego,
• informacji o ryzyku zawodowym na stanowisku pracy.

Dokumentacja powinna zawierać:

• opis obiektu (procesu, urządzenia lub maszyny), dla którego przeprowadzono ocenę ryzyka zawodowego (np. specyfikację, granicę obiektu, określony zakres eksploatacji i użycia),
• stwierdzone zagrożenia (zidentyfikowanie sytuacji niebezpiecznych, uwzględnione groźne zdarzenia mające wpływ na poziom ryzyka w przeszłości),
• informacje wykorzystane w ocenie ryzyka zawodowego,
• cele osiągnięte przez zastosowanie środków profilaktycznych,
• zastosowane środki ochrony do zlikwidowania zagrożeń lub zmniejszenia ryzyka,
• wynik zakończonej oceny ryzyka zawodowego (określenie, czy ryzyko jest dopuszczalne),

Sprawdź ochronę ppoż. jeszcze przed latem

W zarządzaniu ochroną ppoż. w firmie istotną rolę odgrywa wewnętrzny system oceny warunków ochrony przeciwpożarowej. Służy on kierującemu firmą danymi i informacjami umożliwiającymi podejmowanie krótkoterminowych, doraźnych decyzji, na przykład o charakterze interwencyjnym, lub planowaniu odpowiednich działań w dłuższych okresach.

Sprawdź ochronę ppoż. jeszcze przed latem

Ocena warunków ochrony ppoż. powinna zawierać następujące elementy tematyczne:

• zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
• zapewnianie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia,
• przygotowanie budynków, obiektów budowlanych i terenów do prowadzenia działań ratowniczych.

Audyt wspomnianych zadań powinien zostać dokonywany w szczególności przez analizę:

• stanu zabezpieczenia przeciwpożarowego obiektów, budynków i pomieszczeń,
• organizacji i zasad zaznajamiania pracowników z przepisami w zakresie ochrony ppoż.,
• rozmieszczenia urządzeń i instalacji ppoż. oraz podręcznego sprzętu gaśniczego, a także zasad ich użycia,
• znajomości przez pracowników zasad bezpieczeństwa pożarowego, w tym instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz zasad użycia podręcznego sprzętu gaśniczego,
• sposobów zabezpieczania i prowadzenia prac pożarowo niebezpiecznych,
• stanu technicznego urządzeń i instalacji ppoż. oraz podręcznego sprzętu gaśniczego,
• przestrzegania w firmie przepisów w zakresie ochrony ppoż.,
• działalności na rzecz bezpieczeństwa pożarowego pracowników nadzoru i osób sprawujących różne funkcje kierownicze,

 

Odzież robocza musi spełniać inne wymagania niż ochronna

Dostarczona odzież ochronna, należąca do środków ochrony indywidualnej, musi spełniać wymagania dotyczące oceny zgodności. Natomiast odzież robocza musi spełniać wymagania określone w Polskich Normach. Co jest odzieżą roboczą, a co ochronną i jak ten podział ma się do obowiązujących przepisów?

Odzież robocza i ochronna

W kwestii zasadniczej dotyczącej obowiązku zapewnienia pracownikom odzieży chroniącej przed urazami mechanicznymi, oparzeniami, zatruciami, zakażeniami bądź przemoczeniem, zziębnięciem, zbytnim promieniowaniem cieplnym lub znacznym zabrudzeniem niewiele się zmieniło od dziesięcioleci. Rozporządzenie z 1946 roku obowiązywało do 1997 roku.

Natomiast dzisiejsze prawo pracy - sterowane unijnymi dyrektywami - od Kodeksu pracy po przepisy wykonawcze (nawet z tabelkami) stara się unormować całość zagadnień dotyczących bhp, w tym temat odzieży roboczej i ochronnej. A i tak rzeczywistość, potwierdzana dyskusjami i pytaniami, takimi jak:
1) czym różni się odzież robocza od ochronnej,
2) komu jaką odzież dostarczyć,
3) czy pracownik musi używać tego co mu dostarczono,
4) co zrobić z pracownikiem, który nie używa odzieży roboczej,
5) czy pracownik może powstrzymać się od świadczenia pracy, gdy pracodawca nie dostarczy odzieży roboczej,
6) a może będzie lepiej, jak pracownicy sami sobie kupią to, co będą uważali za stosowne, nie daje spokoju zarówno pracodawcom, jak i pracownikom służby bhp.
Nasuwa się więc pytanie - czyżby zbytnie unormowanie każdej dziedziny życia zamiast je ułatwiać, to je utrudnia? A może zbyt sformalizowane przepisy utrudniają proces zdroworozsądkowego myślenia i postępowania? A może tylko nie potrafimy poruszać się po poszczególnych aktach prawnych i kojarzyć ich zapisów?

Roboty ziemne trzeba prowadzić zgodnie z planem bioz

Wykonywanie wykopów szerokoprzestrzennych zwykle następuje przy realizacji większych zadań inwestycyjnych. Podobnie jak inne roboty budowlane, roboty ziemne powinny być prowadzone w sposób określony w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (jeżeli sporządzenie takiego planu jest wymagane) oraz projekcie organizacji robót.

Bezpieczeństwo pracy przy wykonywaniu robót ziemnych

Plan BIOZ sporządza się, jeżeli wykonywane będą roboty, których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności:

1) wykopy o ścianach pionowych bez rozparcia o głębokości większej niż 1,5 m, wykopy o bezpiecznym nachyleniu ścian o głębokości większej niż 3,0 m;
2) roboty wykonywane pod lub w pobliżu przewodów linii elektroenergetycznych, w odległości liczonej poziomo od skrajnych przewodów, mniejszej niż:
- 3,0 m - dla linii o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1 kV,
- 5,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 1 kV, lecz nieprzekraczającym 15 kV,
- 10,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 15 kV, lecz nieprzekraczającym 30 kV,
- 15,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 30 kV, lecz nieprzekraczającym 110 kV,
- 30,0 m - dla linii o napięciu znamionowym powyżej 110 kV.
 

Mokro - czas na pomiary

Na obszarze planowanego składowiska odpadów, jak również jego otoczenia muszą być przeprowadzone badania hydrologiczne i geologiczne. Wyniki tych pierwszych oraz dokumentacja geologiczno-inżynierska i hydrogeologiczna dołączane są do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla składowiska odpadów.

Mokro - czas na pomiary

Badania hydrologiczne uwzględniają inwentaryzację wszystkich cieków powierzchniowych i wód penetrujących obszar planowanego składowiska odpadów, a także jego otoczenia. Wszystko to musi być naniesione na mapę w skali 1 do 5000. Ważne jest, aby prace w tym zakresie prowadzone były w najmniej korzystnych warunkach hydrologicznych (podczas wysokich stanów wody).

Wspomniane badania powinny również obejmować bilans hydrologiczny ilości wód wchodzących i wychodzących ze składowiska, uwzględniający następujące kryteria:
· średnią roczną wieloletnią wielkość opadów (według informacji z najbliżej położonej stacji opadowej),
· roczną wielkość najwyższego opadu z ostatnich 30 lat (według informacji z najbliżej położonej stacji opadowej),
· przypuszczalną ilość wody w przewidzianych do składowania odpadach,
· domniemaną ilość wody, która może być wchłonięta przez składowane odpady,
· parowanie terenowe.
Z kolei zakres badań geologicznych musi uwzględniać:
· rozpoznanie budowy geologicznej obszaru planowanego składowiska i jego otoczenia,
· pobranie próbek i wykonanie analizy uziarnienia,
· dokonanie laboratoryjnego oznaczenia współczynnika filtracji k (z każdej warstwy wydzielenia litologicznego),
· obserwacje hydrogeologiczne i polowe pomiary współczynnika filtracji k w każdym otworze badawczym,
· zbadanie przestrzennej budowy górotworu na terenie planowanego składowiska odpadów i jego otoczenia (najlepiej metodą elektrooporową lub sejsmiczną),
· ustalenie pojemności sorpcyjnej gruntu.

Technik bhp na prośbę pracodawcy może prowadzić szkolenia

Technik bhp posiadający zaświadczenie potwierdzające kwalifikacje zawodowe został poproszony przez pracodawcę o przeprowadzenie szkolenia wstępnego i okresowego bhp. Czy może je przeprowadzić, czy też musi najpierw ukończyć jakieś dodatkowe kursy?

Technik bhp na prośbę pracodawcy może prowadzić szkolenia

Jeśli technik bhp jest zatrudniony w służbie bhp u pracodawcy, oznacza to, że posiada on wymagane kwalifikacje do tej pracy oraz może wykonywać zadania pracownika służby bhp, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy. W takim przypadku prowadzenie szkoleń wstępnych (instruktażu ogólnego) należy do jego obowiązków.

Natomiast w sytuacji, gdy pracodawca zdecydował się zorganizować szkolenie okresowe dla swoich pracowników, jest to jednoznaczne z pozytywną oceną zasobu wiedzy, doświadczenia zawodowego i przygotowania dydaktyczne pracownika odpowiedzialnego za bhp. W takim wypadku, prowadzenie szkoleń okresowych nie jest obowiązkiem pracowników służby bhp zatrudnionych u danego pracodawcy. W związku z tym powinny odbywać się za dodatkowym wynagrodzeniem w oparciu o umowę cywilnoprawną.
Podkreślić jednak należy, że pracownik służby bhp, który będzie prowadził szkolenia okresowe powinien mieć ukończone aktualne szkolenie okresowe w dziedzinie bhp dla pracowników służby bhp. Warto również ukończyć (nie jest to jednak warunkiem koniecznym) kurs pedagogiczny dla instruktorów praktycznej nauki zawodu w wymiarze 80 godzin.